"Το πιο επικίνδυνο από όλα τα ηθικά διλήμματα είναι όταν: είμαστε υποχρεωμένοι να κρύβουμε την αλήθεια για να βοηθήσουμε την αλήθεια να νικήσει!..."

Μυστικά αρχεία: Ο «Ψυχρός Πόλεμος» ξεκίνησε στα Βαλκάνια


Σχέδια για τη δημιουργία Συνομοσπονδίας Κρατών της Βαλκανικής, όπου θα μετείχε και η Ελλάδα, καθώς και της Παραδουνάβιας λεκάνης, εκπονούσε ήδη το 1943 η Βρετανία και άλλες Δυτικές δυνάμεις, προκειμένου να σταματήσουν την κάθοδο της Σοβιετικής Ενωσης στο Νότο.

Το 2013, η Ρωσία γιορτάζει την 70η επέτειο από τις νίκες του Σοβιετικού Στρατού στο Κουρσκ, στο Ορέλ και στο Σμολένσκ. Σε ανάμνηση της πορείας του Κόκκινου Στρατού προς τη Μεγάλη Νίκη, σαν από παράδοση, θυμόμαστε και το ρόλο που διαδραμάτισαν στην έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (Β’ ΠΠ) οι Σύμμαχοι της ΕΣΣΔ στον αντιχιτλερικό συνασπισμό. Στα υπουργικά γραφεία όμως, εκεί που επεξεργάζονταν τα σχέδια και συντόνιζαν τον πολιτικο-στρατιωτικό σχεδιασμό του πολέμου, οι παρασκηνιακές κινήσεις των Συμμάχων προκαλούσαν έντονες ενοχλήσεις. Ο Winston Churchill (Ουίνστον Τσώρτσιλ), εξάλλου, είχε πει πολλές φορές: «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στα Σοβιέτ να περάσουν στην κοιλάδα του Δούναβη και στα Βαλκάνια».


«Κάθε φορά που εύρισκε την κατάλληλη ευκαιρία, ο Βρετανός πρωθυπουργός επέμενε στην ανάγκη εισβολής των Δυτικών Συμμάχων της ΕΣΣΔ εναντίον του Γερμανικού Γ’ Ράϊχ, μέσω των Βαλκανίων», είχε πει ο αμερικανός πρόεδρος Franklin Roosevelt (Φρανκλίνος Ρούζβελτ) στο γιο του Elliot (Έλιοτ). «Σε όλους, όσοι ήταν παρόντες σε αυτές τις συζητήσεις, ήταν απολύτως σαφές τι θέλει να πετύχει. Θέλει να χτυπήσει σαν σφήνα στην Κεντρική Ευρώπη για να κρατήσει τον Κόκκινο Στρατό μακριά από την Αυστρία και τη Ρουμανία και, αν είναι δυνατόν, μακριά και από την Ουγγαρία.

Η Ελλάδα στην Ομοσπονδία

Το 1940, ο Τσώρτσιλ με την υποστήριξη των ΗΠΑ, διατύπωσε την ιδέα της δημιουργίας της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας. Ενός «μπλοκ» κρατών της Βαλκανικής και των παραδουνάβιων χωρών που θα στρέφεται ενάντια στη Σοβιετική Ένωση. Στην Ομοσπονδία, θα έπρεπε να ενταχθούν η Βουλγαρία, η Γιουγκοσλαβία, η Τουρκία, η Ελλάδα, η Αλβανία και τα Σκόπια «fyrom». Η Ομοσπονδία θα ήταν μια ανεξάρτητη κρατική οντότητα, υπό την εποπτεία της Μεγάλης Βρετανίας.

Ένα από τα πρώτα βήματα στην οργάνωση του αντισοβιετικού μπλοκ, ήταν η δημιουργία της προσωρινής «Ομοσπονδίας Πολωνίας – Τσεχοσλοβακίας», το Νοέμβριο του 1940 από τις εξόριστες κυβερνήσεις των χωρών αυτών στο Λονδίνο. Μετά τον πόλεμο, η Αγγλία προγραμμάτιζε να συμπεριλάβει στην Ομοσπονδία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, ίσως, ακόμα και την Αυστρία. Το δεύτερο βήμα για το σχηματισμό του αντισοβιετικού μπλοκ, ήταν το Σύμφωνο πολιτικής συμμαχίας, που υπεγράφη τον Ιανουάριο του 1942, μεταξύ των κυβερνήσεων της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας στο εξωτερικό. Την ίδια στιγμή στο Λονδίνο, υπεγράφη η πολωνο –τσεχοσλοβακική συνθήκη για τη δημιουργία μιας άλλης Ομοσπονδίας, της Κεντρο-Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βήματα για την παγκόσμια κυριαρχία

Αμέσως μετά την έναρξη του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου (22 Ιουνίου 1941 – «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα»), η σοβιετική κυβέρνηση στράφηκε προς τον Τσώρτσιλ με την πρόταση για διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων κατά της Γερμανίας στη Δυτική Ευρώπη. Το επονομαζόμενο «Δεύτερο» Μέτωπο. Ο καλύτερος τρόπος για την αποχώρηση μέρους των μεραρχιών της Βέρμαχτ από το Ανατολικό Μέτωπο θα ήταν μια απόβαση στη Γαλλία. Οι Βρετανοί θα μπορούσαν να βοηθήσουν και με τη ρήψη αλεξιπτωτιστών στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Νορβηγία. Με δεδομένη τη βρετανική κυριαρχία στη θάλασσα και τη γεωγραφική θέση της Νορβηγίας, το Λονδίνο είχε μεγάλες πιθανότητες για την επιτυχή επίτευξη του στόχου.

Οι Εγγλέζοι το 1942 άρχισαν να επεξεργάζονται την «Επιχείρηση Δίας» (Operation Jupiter), την εισβολή στη Νορβηγία. Ο Τσώρτσιλ, υπολόγιζε να παραπλανήσει τόσο τον Χίτλερ, όσο και τον Στάλιν. Ωστόσο, ο Στάλιν εύστοχα, αρνήθηκε επιδεικτικά να συζητήσει το σχέδιο. Ο Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν, σε αντίθεση με τον Χίτλερ, γνώριζε για μια άλλη επιχείρηση που προετοιμαζόταν. Την εκστρατεία των αγγλο-αμερικανικών δυνάμεων στη βορειοδυτική Αφρική (Αλγερία - Μαρόκο), την «Επιχείρηση Πυρσός» (Operation Torch). Στη Νορβηγία τελικά, εστάλησαν σχεδόν όλα τα μεγάλα πλοία επιφανείας του γερμανικού Πολεμικού Ναυτικού (Kriegsmarine) και εκατοντάδες βαρέα παράκτια πυροβόλα, αλλά οι συμμαχικές δυνάμεις εισέβαλαν στις βόρειες ακτές της Αφρικής. Η συγκεκριμένη κίνηση, δεν ήταν στρατηγικό λάθος. Αντίθετα, ήταν το πρώτο βήμα μιας Επιχείρησης πολλών σταδίων: Της Επιχείρησης για την παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ και της Μ. Βρετανίας.

Μετά την κατάληψη της Βόρειας Αφρικής, θα έπρεπε να ακολουθήσει η απόβαση στη Σικελία και στη συνέχεια, η συνθηκολόγηση της Ιταλίας. Αυτό θα δημιουργούσε την τέλεια βάση για την εισβολή στα Βαλκάνια. Σε αυτό, θα συνέβαλαν επίσης τα παλατιανά πραξικοπήματα στην Ιταλία, την Ουγγαρία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Στο «κόλπο» Βατικανό και Τουρκία

Τεράστιο ρόλο στα σχέδια για τη δημιουργία της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας, έπαιξε το Βατικανό. Ο Πάπας Πίος ΧΙΙ, ήταν ένθερμος αντικομμουνιστής και ρωσοφοβικός. Ο ίδιος υποστήριξε ανοιχτά τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση. Την ιδέα του Τσώρτσιλ για τη δημιουργία Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας, ο Πίος ΧΙΙ την έκανε δεκτή με ενθουσιασμό. Σύμφωνα με τον Ποντίφηκα, η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία θα έπρεπε να κυριαρχεί στη διοίκηση αυτής της Συνομοσπονδίας.

Επίσης, ο ηγεμόνας της Ουγγαρίας, Miklos Horthy (Μικλός Χόρτι), αντιβασιλέας με ουσιαστικά απεριόριστη εξουσία στη χώρα, ήδη από τα τέλη του 1942, είχε αρχίσει διαπραγματεύσεις με τη Μ.Βρετανία και τις ΗΠΑ για την έξοδο της χώρας του από τον πόλεμο. Στις 30 - 31 Ιανουαρίου 1943 στην πόλη Άδανα στην Τουρκία, ο Ουίστον Τσώρτσιλ συναντήθηκε με τον Τούρκο πρωθυπουργό Ινονού, ο οποίος, σύμφωνα με τον πρέσβη της Ουγγαρίας στην Άγκυρα Ινός Βέρνλε, επανέλαβε την ιδέα του Τσώρτσιλ για τη δημιουργία μιας «Βαλκανικής Ομοσπονδίας».

Μοίρασμα της μεταπολεμικής Ευρώπης

Ο Τσώρτσιλ, σε γενικές γραμμές μιλούσε για τον πιθανό σχηματισμό τριών ομάδων κρατών μετά το τέλος του πολέμου: Της Βαλτικής, της Κεντρικής Ευρώπης και της Νότιας Ευρώπης (Σχέδιο Μπένες). Τις αστυνομικές λειτουργίες σε αυτές τις περιοχές, θα τις αναλάμβανε ένας γιγάντιος αγγλο–αμερικανικός αεροπορικός στόλος. Η τελευταία σκέψη, άρεσε επίσης στους Τούρκους, επειδή ο Τσώρτσιλ μίλησε για την επιχειρησιακή – αμυντική λειτουργία της Συμμαχικής Αεροπορίας σε περίπτωση ρωσικής προέλασης στα Βαλκάνια.

Μέχρι το Σεπτέμβριο του 1943, το σχέδιο βρίσκονταν πολύ κοντά στην πραγματοποίηση του. Η κατάληψη του μεγαλύτερου μέρους της Ιταλίας, θα μπορούσε να προκαλέσει τη μεταστροφή προς την πλευρά των Δυτικών συμμάχων, των κυβερνήσεων της Ουγγαρίας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Αλβανίας και, ενδεχομένως, της Γιουγκοσλαβίας. Είναι σαφές, ότι η δημιουργία του νέου «φράγματος», μιας ιδιόμορφης «ουδέτερης ζώνης» (buffer zone) στην Κεντρική Ευρώπη, θα εμπόδιζε την προέλαση του Κόκκινου Στρατού προς τη Δυτική Ευρώπη. Δεν είχε αποκλειστεί βέβαια το ενδεχόμενο μιας δυναμικής αντίδρασης – «σπασίματος» του φράγματος με στρατιωτικά μέσα, που με τη σειρά του θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση μεταξύ των χωρών του αντιχιτλερικού συνασπισμού.

Γιατί τελικά δεν αποδείχθηκε λειτουργικό το σχέδιο αυτό των πολλών σταδίων των Τσώρτσιλ και Πίου ΧΙΙ; Διότι στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, ανακοινώθηκε η άνευ όρων συνθηκολόγηση της Ιταλίας. Ο βασιλιάς παρέδωσε τη χώρα στους Συμμάχους. Ταυτόχρονα, ένα τάγμα γερμανών αλεξιπτωτιστών κατέλαβε το Επιτελείο της Ιταλικής Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης. Τρεις ημέρες αργότερα, απελευθερώθηκε ο δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι, ο οποίος μέχρι τότε κρατείτο φυλακισμένος. Τα γερμανικά στρατεύματα, μέσα σε λίγες ημέρες, κατέλαβαν χωρίς μάχη, σχεδόν όλη την Ιταλία.

Αν και έμειναν χωρίς καμία βάση στη χερσόνησο των Απεννίνων, οι Τσώρτσιλ και Πίος ΧΙΙ, δεν εγκατέλειψαν την ιδέα της δημιουργίας της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας. Στο σημείο όμως αυτό, παρενέβη ο πανίσχυρος και νικηφόρα προελαύνων στην Ανατολική Ευρώπη Κόκκινος Στρατός. Στις 31 Αυγούστου 1944, τα ρωσικά τανκ εισήλθαν στο Βουκουρέστι, στις 16 Σεπτεμβρίου, στη Σόφια, στις 20 Οκτωβρίου, στο Βελιγράδι, και στις 13 Φεβρουαρίου 1945, στη Βουδαπέστη. Στο τέλος Αυγούστου του 1944, ο σοβιετικός στολίσκος του Δούναβη, «ανέβαινε» μαχόμενος τον ποταμό, απελευθερώνοντας στη σειρά το Βελιγράδι, τη Βουδαπέστη, τη Μπρατισλάβα και τη Βιέννη. Φυσικά, στην οριστική διαγραφή του σχεδίου της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας, βοήθησαν όχι μόνο οι σοβιετικοί τανκιστές και ναυτικοί, αλλά και οι διπλωμάτες και οι κατάσκοποι.

Σύγκρουση Εκκλησιών

Το 1940, ο Τσώρτσιλ με την υποστήριξη των ΗΠΑ, διατύπωσε την ιδέα της δημιουργίας της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας. Ενός «μπλοκ» κρατών της Βαλκανικής και των παραδουνάβιων χωρών που θα στρέφεται ενάντια στη Σοβιετική Ένωση. Στην Ομοσπονδία, θα έπρεπε να ενταχθούν η Βουλγαρία, η Γιουγκοσλαβία, η Τουρκία, η Ελλάδα, η Αλβανία και η «Μακεδονία». Η Ομοσπονδία θα ήταν μια ανεξάρτητη κρατική οντότητα, υπό την εποπτεία της Μεγάλης Βρετανίας.

Σημαντικός ήταν και ο ρόλος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (ΡΟΕ) στο ζήτημα της δημιουργίας μιας Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας στα ανατολικά της ΕΣΣΔ. Με την έναρξη του πολέμου, η σοβιετική κυβέρνηση σταμάτησε την κριτική του σοβιετικού Τύπου προς την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Η Μόσχα έκανε μια σειρά από βήματα στην κατεύθυνση της προσέγγισης με το Βατικανό. Ωστόσο, οι προσπάθειες της Αγίας Έδρας για χωριστή ειρήνη και τη δημιουργία της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας το μόνο που κατάφεραν, ήταν να αλλάξουν τη θέση του Κρεμλίνου.

Την πρώτη «βολή» στο Βατικανό, την έριξε η ηγεσία της ΡΟΕ. Στην αρχή του 1944, στην «Εφημερίδα του Πατριαρχείου της Μόσχας» δημοσιεύτηκε ένα αντικαθολικό κείμενο με την υπογραφή του Πατριάρχη Σέργιου. Το άρθρο, με τίτλο: «Υπάρχει τοποτηρητής του Χριστού στην Εκκλησία;» διαβάστηκε με τη δέουσα προσοχή στη Δύση και προκάλεσε σάλο στους θρησκευτικούς και πολιτικούς κύκλους. Στο άρθρο του, ο Πατριάρχης Σέργιος, υποστήριξε ότι η ιδέα περί αρχηγών (πρωτεία) στην Εκκλησία είναι αδιανόητη και εν μέρει βλάσφημη.

Στις 6 Φεβρουαρίου 1945, το Συμβούλιο Επισκόπων της ΡΟΕ επέκρινε έντονα την πρόταση του Πίου ΧΙΙ για μια «ήπια» ειρήνη με τη Γερμανία. Κατά τα έτη 1944 και 1945, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία διεξήγαγε πολύ σημαντικές συνομιλίες με την ηγεσία των Ορθοδόξων Εκκλησιών των χωρών της υποτιθέμενης Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας, ιδίως με τη Σερβική, τη Ρουμανική και τη Βουλγαρική Ορθόδοξες Εκκλησίες. Στα τέλη του 1944, η ηγεσία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ενός «συστήματος Ορθόδοξης ενότητας», που εξέφραζε τη στενή συνεργασία μεταξύ των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών.

Γιάλτα: Εκκλησία και Στάλιν, μαζί

Αμέσως μετά τη Διάσκεψη της Γιάλτας (4-11 Φεβρουαρίου 1945), όπου θάφτηκε οριστικά η ιδέα της Βαλκανικής – Παραδουνάβιας Ομοσπονδίας, το Πατριαρχείο της Μόσχας κυκλοφόρησε δήλωση του Πατριάρχη Αλέξιου, στην οποία ο επικεφαλής της ΡΟΕ εξέφραζε «τη μέγιστη ικανοποίηση και χαρά» για την έκβαση της διάσκεψης. «Τέθηκε –σημείωσε- ένα γερό θεμέλιο για το μέλλον της ειρήνης σε όλο τον κόσμο. Αυτό ακριβώς για το οποίο η Εκκλησία προσεύχεται αδιαλείπτως, δηλαδή «για την ειρήνη σε όλο τον κόσμο», φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα στο εγγύς μέλλον. Θα σπάσει ολοκληρωτικά και θα συντριφτεί «… αυτή η σφύρα, που εκτυπούσεν ανελέητα όλην την γην…» (Ιερ. 50,23), ο βίαιος και επιθετικός γερμανικός φασισμός. Και όχι μόνο από τη δύναμη των γενναίων στρατιωτών των συμμαχικών κρατών, αλλά και με τη σοφία του Μεγάλου Στάλιν και των Αρχηγών των κυβερνήσεων των Συμμάχων μας. Όλα αυτά με βεβαιότητα, σταθερότητα και σαφήνεια εξάγονται από τις αποφάσεις της Διάσκεψης, η οποία έθεσε σαν στόχο να «εξασφαλίσει μια τέτοια κατάσταση των πραγμάτων, στην οποία οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες του κόσμου να μπορούν να ζήσουν όλη τους τη ζωή, χωρίς να γνωρίσουν κανέναν φόβο, καμία ανάγκη».

Το πρωτότυπο άρθρο βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: nvo.ng.ru

http://gr.rbth.com

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Τα διλήμματα σε ΗΠΑ και Κίνα

Η κούρσα για την πρωτοκαθεδρία στην Άπω Ανατολή

Την αναιμική ανάκαμψη των Ηνωμένων Πολιτειών μετά την μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων εβδομήντα ετών, την υπαρξιακή κρίση τής Ευρωζώνης και τις εκ βάθρων αναταράξεις στην Μέση Ανατολή (Τυνησία, Αίγυπτος, Λιβύη) ακολούθησαν οι εκτεταμένες πανεθνικές διαμαρτυρίες στην Τουρκία και στην Βραζιλία, τα προβλήματα της Ρωσίας, οι απεργίες και η βία στη Νότιο Αφρική, τα προβλήματα της Ινδίας με το νόμισμά της και η αυξανόμενη ακυβερνησία στην Νιγηρία, παρά την εκτόξευσή της ως η πρώτη οικονομία της Αφρικής. Όλα αυτά δημιουργούν μια επικίνδυνη οπισθοδρόμηση σε όλες αυτές τις χώρες. Αν προσθέσουμε και τις σφαγές στην Συρία, τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τις πράξεις βίας και αντιχριστιανισμού τής Boco Haram στην Νιγηρία και αλλού, είναι φανερό ότι καμιά χώρα ή καμιά συμμαχία δεν έχει την θέληση και την ικανότητα να ασκήσει έναν σταθερό παγκόσμιο ηγετικό ρόλο. Οι Ην. Πολιτείες δεν έχουν την διάθεση να χύσουν (κι άλλο) αίμα στην Μέση Ανατολή ούτε και να χρηματοδοτήσουν την Ευρώπη. Η δε ηγεσία τής Ευρώπης αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις. Για τους λόγους αυτούς, τα διεθνή προβλήματα είναι πολύ πιθανόν να εξελιχθούν σε κρίσεις τα επόμενα χρόνια και οι εστίες ανομίας θα πολλαπλασιάζονται και θα μεγαλώνουν.

Προς το παρόν τουλάχιστον η μόνη δύναμη που έχει επηρεασθεί λιγότερο από την γενικευμένη κρίση είναι η Κίνα. Παρά το γεγονός ότι η ανάπτυξή της περιορίζεται, η Κίνα επιδεικνύει την ικανότητα να κατευθύνει την (σχετικά) συρρικνούμενη οικονομία της και να περιορίζει τυχόν διαμαρτυρίες.

Ας θυμηθούμε μερικούς αριθμούς: Η Κίνα είναι σήμερα η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, μεγαλύτερη από όλες τις άλλες BRICS (Brazil, Russia, India, South Africa) υπολογιζόμενες μαζί. Το 1977 αντιστοιχούσε στην Κίνα το 0,6% του παγκοσμίου εμπορίου. Το 2012 έγινε η πρώτη εμπορική δύναμη παγκοσμίως. Σύμφωνα με το National Intelligence Council των Ην. Πολιτειών, η Κίνα θα καταστεί η μεγαλύτερη οικονομία (με μέτρο την αγοραστική δύναμη) το 2022. Σήμερα, 124 χώρες θεωρούν την Κίνα ως τον μεγαλύτερό τους εμπορικό συνεταίρο, ενώ μόνο 76 τις Ην. Πολιτείες. Παρά το γεγονός ότι η δομή τού κράτους είναι κομμουνιστική και ανελεύθερη, εν τούτοις η κυβέρνηση χαίρει σχεδόν καθολικής αποδοχής επειδή με την οικονομική της πολιτική έχει αυξήσει εντυπωσιακά το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων Κινέζων. Το να αναμένεται καθεστωτική αλλαγή προς το δημοκρατικότερο φαντάζει σήμερα ως ουτοπία.

Είναι κανόνας στην ιστορία τής ανθρωπότητας ότι υπάρχει ακμή και παρακμή των ηγεμονικών δυνάμεων. Από αρχαιοτάτων χρόνων βλέπουμε αυτοκρατορίες, ολιγαρχίες και δημοκρατίες να ακμάζουν, να διαφεντεύουν για κάποιο διάστημα, μεγάλο ή μικρό, τις τύχες τού κόσμου ή ενός μεγάλου τμήματός του, και μετά να παρακμάζουν και μια άλλη δύναμη να παίρνει την θέση τους.

Στην αρχαιότητα οι αλλαγές αυτές ήσαν αποτέλεσμα ηγεμονικών πολέμων. Ο πρώτος που το επεσήμανε ήταν ο Θουκυδίδης, του οποίου η δυναμική συνοψίζεται κατά τον Robert Gilpin ως εξής: Το αποτέλεσμα ενός ηγεμονικού πολέμου είναι η απαρχή ενός νέου κύκλου ανάπτυξης, προόδου και εν συνεχεία ενδεχόμενης παρακμής. Ο νόμος τής ασύμμετρης ανάπτυξης συνεχίζει να επανακατανέμει την ισχύ και έτσι να υπονομεύει την καθεστηκυία τάξη που έχει εγκαθιδρυθεί με την τελευταία ηγεμονική πάλη. Η ασυμμετρία αντικαθιστά την συμμετρία και ο κόσμος οδεύει προς ένα νέο γύρο ηγεμονικής αντιπαλότητας. Πάντοτε αυτό ίσχυε και πάντοτε αυτό θα ισχύει μέχρις ότου η ανθρωπότητα είτε θα καταστραφεί είτε θα αναπτύξει ένα αποτελεσματικό μηχανισμό ειρηνικής αλλαγής [1].

Σήμερα, ο νόμος τής ασύμμετρης ανάπτυξης αναδιανέμει ισχύ προς όφελος της Κίνας, παρ’ όλο ότι χρειάζεται αρκετός χρόνος ακόμη προτού η Κίνα πλησιάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στις κύριες παραμέτρους της ισχύος.

Ήδη, είναι οφθαλμοφανής η διάβρωση της καθεστηκυίας τάξης (status quo). Βλέπουμε την Κίνα να αναπτύσσει εκτενείς διεκδικήσεις στην Νότια και Ανατολική Σινική Θάλασσα, να προβαίνει σε μη συμβατικές πρακτικές στην Αφρική και την Λατινική Αμερική προσφέροντας στις αναπτυσσόμενες χώρες επιλογές μεταξύ των Ην. Πολιτειών και της Κίνας, και να απαιτεί περισσότερη επιρροή στους διεθνούς οργανισμούς.

Η ακριβής αντίληψη και η αποτελεσματική αντίδραση στην άνοδο της Κίνας αποτελούν μια από τις πιο σπουδαίες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην αρχή του 21ου αιώνα. Η Κίνα πάντοτε υπήρξε μια σπουδαία χώρα στο διεθνές σύστημα, λόγω της μεγάλης δυνητικής της ισχύος: αχανής έκταση, τεράστιοι πόροι και μεγάλος πληθυσμός. Η σπουδαιότητά της αυξήθηκε δραματικά από το 1978 όταν ο Deng Xiaoping έκανε στροφή προς την οικονομία τής αγοράς, πράγμα που τοποθέτησε την Κίνα σε πορεία η οποία δημιούργησε τις προϋποθέσεις γρήγορης μετατροπής τής δυνητικής της ισχύος σε πραγματική ισχύ.

Η στρατηγική τής Κίνας έχει τρεις στόχους: πρώτον, την διατήρηση της εσωτερικής ευημερίας και ανάπτυξης έναντι των διαφόρων τύπων κοινωνικής αμφισβήτησης, δεύτερον, την υπεράσπιση της εθνικής της κυριαρχίας και επικράτειας από εξωτερικές απειλές και τρίτο, να καταστεί γεωπολιτικώς μια από τις μεγάλες δυνάμεις, και ίσως η ηγεμονική δύναμη.

Εν όψει των ανωτέρω, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ο νέος γύρος τής παγκόσμιας αντιπαλότητας για ηγεμονία θα οδηγήσει σε πολεμική αντιπαράθεση ή αν είναι ελεγχόμενη με ειρηνικά μέσα. Θα εξετάσουμε σήμερα την περίπτωση της Ανατολικής Ασίας που ίσως είναι και ο προάγγελος του τι θα ακολουθήσει και στις άλλες περιοχές της υφηλίου.

Πρωτοκαθεδρία, υπεροχή ή ηγεμονία είναι το όνομα του πολιτικού παιχνιδιού στην Ασία σήμερα. Οι πλείστοι πολιτικοί αναλυτές συμφωνούν ότι η διαμάχη έχει ήδη αρχίσει. Θα καταστεί η στρατηγική αντιπαλότητα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας πιο έντονη; Ή μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο και να οδηγηθεί σε πιο συνεργάσιμα κανάλια; Ποιά θα είναι η αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών; Ποιά της Κίνας; Είναι ένας πόλεμος για ηγεμονική αλλαγή αναπόφευκτος;

Δεν υπάρχουν βεβαίως, οριστικές απαντήσεις, αλλά θα γίνει προσπάθεια να δοθεί μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα τής σημερινής κατάστασης όπως την βλέπουν οι ειδικοί και όπως προκύπτει από την βιβλιογραφία.

Πέντε είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν τις εξελίξεις και συγκεκριμένα η υφιστάμενη κατανομή της ισχύος, τα στρατηγικά σχέδια της Κίνας, ο ρόλος τής οικονομικής αλληλεξάρτησης στην Ασία, η σχέση μεταξύ δημοκρατίας και πολιτικής νομιμότητας και ο χρόνος, για τον οποίο οι γνώμες διχάζονται, η μια άποψη να διατείνεται ότι ο χρόνος εργάζεται υπέρ τής Κίνας ενώ η δεύτερη άποψη ότι ο χρόνος εργάζεται υπέρ της συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών.

Αν εξετάσουμε τις συνοριακές διαφορές τής Κίνας με το Βιετνάμ και τις Φιλιππίνες στην Νότια Σινική θάλασσα (South China Sea) και την γραμμή που ακολουθεί η Κίνα στην αντιπαλότητά της με την Ιαπωνία στις Νήσους Senkaku/Diaoyu θα διαπιστώσουμε ότι η πλειοψηφία των σινολόγων που ασχολούνται με το θέμα πιστεύει ότι το ναυτικό τής Κίνας είναι καιροσκοπικό, προκλητικό και επιθετικό.

Σε περίπτωση εχθροπραξιών μεταξύ Βιετνάμ/Φιλιππίνων και Κίνας για διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα, δημιουργείται ένα στρατηγικό δίλημμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι δυνατόν να μην προσέλθουν ως αρωγός ενός συμμάχου; Αν δε χρησιμοποιήσουν στρατιωτική βία το αποτέλεσμα δεν θα ήταν πόλεμος με την Κίνα; Το θέμα, βέβαια, δεν είναι για την στρατηγική ή οικονομική αξία των βραχονησίδων αλλά για την αξιοπιστία των εμπλεκομένων δυνάμεων. Οι σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών θα αρχίσουν να αμφισβητούν την αξιοπιστία των ΗΠΑ αν αποφύγουν να βοηθήσουν τις Φιλιππίνες. Την ίδια στιγμή το γόητρο της Κίνας ως μεγάλης δύναμης και οι φιλοδοξίες της να γίνει αποδεκτή ως η ηγεμονική δύναμη της Ασίας, θα υποστούν βαρύ πλήγμα αν το Πεκίνο υποχωρήσει σε περίπτωση στρατιωτικής εμπλοκής με τις Ην. Πολιτείες.

Οι ναυτικές αυτές διαφορές, μαζί με το πυρηνικό πρόγραμμα της Β. Κορέας είναι τα πιο σοβαρά σημεία τριβής στο στρατηγικό στερέωμα της Ασίας και πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο μιας αντιπαράθεσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και μιας ανερχόμενης Κίνας με ηγεμονικές προθέσεις. Η χρήση βίας από την Κίνα κατά του Βιετνάμ το 1974 και 1988 για να εξασφαλίσει τον έλεγχο αμφισβητούμενων νήσων στο Paracels και Spratlys ήταν αναμφιβόλως καιροσκοπική, αλλά δεν εθεωρήθη ότι ήταν δυνατόν να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Ασία. Σήμερα, μια προσπάθεια της Κίνας να κάνει χρήση βίας για την διευθέτηση υφιστάμενων ναυτικών διαφορών στην Ανατολική Ασία θεωρείται αυτομάτως ως επίδειξη ισχύος όχι μόνο μεταξύ των εμπλεκομένων, αλλά επίσης και μεταξύ της Κίνας και των ΗΠΑ. Αυτό συμβαίνει διότι η Κίνα είναι η χώρα που είναι ικανή να αμφισβητήσει την πρωτοκαθεδρία των Ηνωμένων. Πολιτειών στην Ανατολική Ασία, και η αμφισβήτηση θα είναι απροκάλυπτη αν η Κίνα χρησιμοποιήσει βία εναντίον συμμάχου των ΗΠΑ. Τόσο η Κίνα όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν μεγάλη δυσκολία να υποχωρήσουν λόγω των αρνητικών εντυπώσεων για το γόητρο και την θέση τους στην περιοχή. Το στρατηγικό αυτό επιστέγασμα είναι βασικό στην ανάλυση των διαφορών στην Ανατολική Σινική Θάλασσα.

Από τις δύο υφιστάμενες ναυτικές διαφορές αυτή τής Ανατολικής Σινικής Θάλασσας (Senkaku / Diaoyu) είναι η πλέον επικίνδυνη. Μια ανερχόμενη Κίνα που δεν ξεχνά το παρελθόν, μια Ιαπωνία που αγνοεί την συμπεριφορά της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ο επικίνδυνος εθνικισμός που υποβόσκει και στις δύο χώρες δυσκολεύουν κατά πολύ τα δύο μέρη να συμβιβάσουν τις διαφορές τους και να απομακρυνθούν από την άβυσσο. Το γεγονός ότι η Κίνα διαθέτει ανώτερες στρατιωτικές δυνάμεις από τις χώρες τής Νοτιοανατολικής Ασίας όπως οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ ευκολύνει την Κίνα να υιοθετήσει βήματα συμβιβασμού εφ’ όσον το επιθυμήσει. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα το Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) να παίξει ρόλο μεσολαβητή σε περίπτωση κρίσεων. Παρόμοιος μηχανισμός, όμως, δεν υφίσταται για την Βορειοανατολική Ασία. Η απουσία των μηχανισμών αυτών δυσκολεύει την συζήτηση, την διαπραγμάτευση και την εξεύρεση συνταγής αξιοπρεπούς υποχώρησης στην περίπτωση που δημιουργείται κρίση.

Εάν η ασύμμετρη ανάπτυξη των στρατιωτικών επιλογών τής Κίνας δυσκολεύει τις Ην. Πολιτείες να διατηρήσουν την υπεροχή τους στον Δυτικό Ειρηνικό, η νέα οικονομία της Ασίας δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερους στρατηγικούς πονοκεφάλους για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όσο η Κίνα αντικαθιστά τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ο υπ’ αριθμόν ένα εμπορικός συνεταίρος σχεδόν όλων των ασιατικών κρατών, είναι πολύ φυσικό τα τελευταία να υφίστανται δυνατές πιέσεις να μεταφέρουν τις στρατηγικές τους επιλογές από τις Ην. Πολιτείες στην Κίνα. Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών ως ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός τής Ασίας δεν είναι πλέον δεδομένος. Η παράμετρος αυτή, δηλ. ο κρίκος μεταξύ οικονομικών και στρατηγικών ευθυγραμμίσεων είναι μια διάσταση που συχνά αγνοείται.

Η δύναμη ενός κράτους έχει πολλές εκφάνσεις αλλά η ιστορία διδάσκει ότι προέρχεται από μια βασική πηγή, την οικονομία. Επακόλουθο είναι ότι η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας έχει ευθέως αυξήσει την πολιτική και διπλωματική επιρροή της. Το άνοιγμα της οικονομίας της την έχει καταστήσει στην Ασία και όχι μόνο, τον πιο σπουδαίο οικονομικό εταίρο και το αυξανόμενο εμπόριο με την Κίνα, ή η οικονομική βοήθεια από την Κίνα είναι κομβικά σημεία για το μέλλον των χωρών αυτών. Αυτό υποχρεώνει πολλές χώρες να είναι ευαίσθητες στα ενδιαφέροντα της Κίνας. Ας πάρουμε το παράδειγμα της Αυστραλίας. Η Κίνα δεν είναι μόνο ο μεγαλύτερος εμπορικός της εταίρος, αλλά θεωρείται και η ατμομηχανή για την μελλοντική της ανάπτυξη. Το συμπέρασμα είναι ότι η Αυστραλία επενδύει στις καλές της σχέσεις με την Κίνα. Εν όψει των ανωτέρω, η Αυστραλία, όπως και πολλές άλλες χώρες, γνωρίζει ότι για να προστατεύσει τα εμπορικά της συμφέροντα πρέπει να επιδεικνύει σεβασμό στις ευαισθησίες τής Κίνας.

Η συμβατική ανάλυση θέλει το εμπόριο και την οικονομική σύμπραξη να υπερέχουν των πολιτικών επιδιώξεων και των αναγκών των μεγάλων δυνάμεων. Όμως, στην περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας (όπως και γενικώς σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν) πιστεύεται ότι οι στρατηγικές και πολιτικές επιδιώξεις έχουν προτεραιότητα έναντι της οικονομικής αλληλεξάρτησης.

Η κλασσική ανάλυση που αναφέρεται πιο πάνω ταιριάζει απολύτως στα δευτερεύουσας τάξης κράτη τής Ασίας. Για τις χώρες αυτές η οικονομία οδηγεί την πολιτική. Όλες οι ασιατικές χώρες, και όχι μόνο, επιθυμούν να ανεβάσουν το επίπεδο ζωής των πολιτών τους και με τον τρόπο αυτό να αυξήσουν την πολιτική τους νομιμότητα. Όποια χώρα είναι σε πλεονεκτικότερη θέση να βοηθήσει την Ασία να αναπτυχθεί οικονομικά θα αποκομίσει πολιτικο-στρατηγικά οφέλη. Τον Απρίλιο του 2013, ο πρωθυπουργός τής Σιγκαπούρης, Lee Ksien Loong, ανέπτυξε την λογική αυτή σε Αμερικανούς επιχειρηματίες λέγοντας «Στην Ασία το εμπόριο είναι στρατηγική. Μια πιο ενεργή εμπορική παρουσία θα βοηθήσει τις Ην. Πολιτείες οικονομικά και στρατηγικά» [2].

Η προσέγγιση αυτή εξηγεί την πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών να ιδρύσει τον νέο οργανισμό εμπορίου με την επωνυμία «Trans-Pacific Στρατηγική Οικονομική Εταιρική Σχέση» (Trans-Pacific Partnership – “TPP”) για να επαναφέρει την οικονομική της παρουσία στο προσκήνιο και να αντιδράσει στην οικονομική άνοδο της Κίνας στην Ασία. Όπως έχει γραφεί [3] η δημιουργία τού ΤΡΡ είναι μια προσπάθεια των Ην. Πολιτειών να περιορίσουν την Κίνα οικονομικά με το να υψώσουν τον πήχη στο επίπεδο των κανονισμών που πρέπει να διέπουν το εμπόριο. Πιστεύεται ότι το ΤΡΡ είναι ίσως λίγο, καθυστερημένο και εξαιρεί πολλές χώρες. Μια εμπορική συμφωνία που δεν περιλαμβάνει σήμερα την Κίνα και την Ινδία είναι εκτός πραγματικότητας. Επίσης, οι προσπάθειες των ΗΠΑ να δομήσουν τους κανόνες υπέρ των αμερικανικών βιομηχανιών έχουν επιβραδύνει την πρόοδο της συνθήκης.

Ποιες είναι οι εναλλακτικές λύσεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες; Πρώτον, να αντιδράσουν στην πρόκληση της Κίνας και να προσπαθήσουν να διατηρήσουν το status quo στην Ασία. Δεύτερο, να υποχωρήσουν από την δεσπόζουσα θέση τους στην περιοχή και να αφήσουν την Ασία στην Κίνα. Τρίτον, να παραμείνουν στην Ασία πάνω σε νέα βάση, επιτρέποντας στην Κίνα να έχει πιο ουσιαστικό ρόλο, ενώ συγχρόνως να διατηρούν μια δυναμική παρουσία στην περιοχή. Η τρίτη λύση είναι, βεβαίως, και η πλέον σώφρων για την ειρήνη και σταθερότητα της περιοχής.

Η επικρατούσα πολιτική άποψη στις Ην. Πολιτείες διαχρονικά είναι ότι ζωτικό συμφέρον των Ην. Πολιτειών είναι να εμποδίσουν μια εχθρική δύναμη από το να κυριαρχήσει σε κάποια από τις κύριες περιοχές του πλανήτη [4]. Στην περίπτωση δε της Ασίας υπάρχει πάντοτε η απειλή ότι ένας εχθρικός ηγεμόνας πιθανόν να εκμεταλλευθεί τον πλούτο και την στρατιωτική ισχύ τής περιοχής και να την χρησιμοποιήσει ως ασφαλή βάση για να αμφισβητήσει τα αμερικανικά συμφέροντα, ακόμη και να επιτεθεί στις Ην. Πολιτείες.

Η πιο ρεαλιστική άποψη, πάντως, φαίνεται να είναι ότι η πρωτοκαθεδρία δεν είναι βιώσιμη ή σοφή επιλογή για τις Ην. Πολιτείες. Σύμφωνα με αυτήν, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να παραμείνουν στην Ασία «επί νέας βάσεως», δηλαδή να μοιρασθούν την εξουσία και να συμπορευθούν με την Κίνα. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί ή θα περιορισθεί μια στρατιωτική αντιπαλότητα.

Η αντίθετη άποψη είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει πάση θυσία να διατηρήσουν την υπεροχή τους για τον λόγο ότι η αμερικανική πρωτοκαθεδρία διατήρησε την ειρήνη στην περιοχή, καθώς επίσης επειδή τυχόν υποχώρηση θυμίζει κατευνασμό που ενδεχομένως θα ανοίξει την όρεξη στην Κίνα, κάτι που η ιστορία διδάσκει ότι μπορεί να οδηγήσει σε πολύ ολισθηρό μονοπάτι.

Κατά τον Machiavelli, η ασφάλεια μπορεί να διατηρηθεί μόνο με συνετές ενέργειες και η προστασία έναντι πιθανών αλλαγών στην διεθνή στρατηγική δομή είναι πάντοτε η προληπτική κατάληψη.

Αρκετοί θιασώτες τής ρεαλιστικής σχολής πιστεύουν ότι εφ’ όσον η άνοδος της Κίνας είναι αναπόφευκτη δεν υπάρχει στρατηγική εναλλακτική διέξοδος για να αναχαιτισθεί παρά μόνο ο προληπτικός πόλεμος. Όπως γράφει ο Machiavelli, η Ρώμη υποχρεώθηκε να κυριεύσει την Ελλάδα για να προκαταλάβει τον Αντίοχο της Συρίας από το να την κατακτήσει. Ούτε η Ελλάδα ούτε η Συρία απειλούσαν την ασφάλεια της Ρώμης βραχυπρόθεσμα αλλά, όπως γράφει ο Machiavelli [5], «οι Ρωμαίοι βλέποντας ότι μακροπρόθεσμα θα υπάρξουν δυσκολίες, πάντοτε έβρισκαν λύσεις και ποτέ δεν επέτρεπαν να συνεχίζονται οι εκκρεμότητες ούτως ώστε να αποφευχθεί ένας πόλεμος, επειδή επίστευαν ότι ο πόλεμος που αναβάλλεται είναι προς όφελος των άλλων».

Οι πραγματικότητες μέχρι σήμερα δείχνουν ότι, όσον αφορά την διανομή ισχύος, οι Ην. Πολιτείες υπερέχουν, επομένως το ερώτημα είναι ποιος ο λόγος να υποχωρήσουν. Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι η ηγεμονική δύναμη θα υποχωρήσει μόνο αν υποχρεωθεί να το πράξει, ίσως με πόλεμο [6].

Ελέχθη επίσης ότι μια σύμπραξη των τεσσάρων δυνάμεων (δηλαδή των Ην. Πολιτειών, Κίνας, Ιαπωνίας και Ινδίας) θα ήταν δύσκολο να μην την αποδεχθεί η Κίνα. Εν τούτοις ο φόβος ότι οι τρεις δημοκρατίες θα συντάσσονται εναντίον τής Κίνας είναι δυνατόν να αποδειχθεί καθοριστικός και πιθανότατα θα δώσει την εντύπωση ότι ενισχύει, όχι ότι αποδυναμώνει, την δύναμη των Ην. Πολιτειών.

Στο σημείο αυτό πρέπει να θυμηθούμε το διάσημο αξίωμα του Deng Xiao Ping στους συνεργάτες του: «να κρύβουμε τις ικανότητές μας και να περιμένουμε να έλθει η ώρα μας». Από το 1980 μπορούμε να συνοψίσουμε την κινεζική στρατηγική σε τρία αξιώματα: «να αποφεύγονται οι αντιπαραθέσεις», «να αναπτύσσονται οι δυνάμεις τού Έθνους» και «να προχωρούμε σταδιακά».

Αναμφίβολα η Κίνα «ενδιαφέρεται» να καταστεί η ηγεμονική δύναμη, όχι μόνο της Ασίας αλλά εν καιρώ «όλων υπό τον ουρανό», δηλαδή της υφηλίου. Βεβαίως, η στιγμή αυτή θ’ αργήσει να έλθει αλλά πολλοί πιστεύουν ότι η Κίνα ήδη προετοιμάζεται γι’ αυτό.

Το Jane’s, η έκδοση με το μεγαλύτερο κύρος στον τομέα τής Άμυνας παγκοσμίως, υπολογίζει ότι το 2015 ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός θα διπλασιάσει τις δαπάνες του στα 238 δισ. δολάρια, υπερκεράζοντας ενωμένους τους οκτώ μεγαλύτερους στρατούς του ΝΑΤΟ (πλην των Ηνωμένων Πολιτειών). Το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών προβλέπει ότι οι αμυντικές δαπάνες τής Κίνας πιθανόν να ξεπεράσουν τις αντίστοιχες δαπάνες των Ηνωμένων Πολιτειών το 2025.

Το στρατιωτικό ισοζύγιο δυνάμεων παραμένει προς το παρόν προς όφελος των Ην. Πολιτειών. Εν τούτοις η υιοθέτηση από την Κίνα ασύμμετρων στρατηγικών, διαβρώνουν τα πλεονεκτήματα της στρατιωτικής υπεροχής των Ην. Πολιτειών.

Στο οικονομικό πεδίο, η Κίνα, όπως ελέχθη πιο πάνω, ετοιμάζεται να ξεπεράσει τις Ην. Πολιτείες και να καταστεί η μεγαλύτερη οικονομία τής υφηλίου, υπολογιζόμενη βάσει των δεικτών αγοραστικής δύναμης. Εν όψει τούτου, η Κίνα φιλοδοξεί και εργάζεται προς την κατεύθυνση ώστε να καταστεί ο περιφερειακός ηγεμών.

Ήδη η οικονομική, τεχνολογική και βιομηχανική δραστηριότητα επιτρέπουν στην Κίνα, κυρίως σε περιόδους ειρήνης ή όπου υπάρχουν περιορισμένες αψιμαχίες με γείτονες όπως με το Βιετνάμ, να επιφέρει αλλαγές στο status quo και να υπονομεύσει την λειτουργία των θαλασσίων και εναέριων οδών που δεν ανήκουν σε κανέναν αλλά χρησιμοποιούνται από όλα τα κράτη για την διεξαγωγή τού εμπορίου. Η υπονόμευση αυτή της διεθνούς πρακτικής θα ενθαρρύνει την χρήση ή την απειλή χρήσης βίας σε περισσότερες περιοχές όπου υφίστανται διαφορές (όρα Αιγαίο).

Αναλυτές επισημαίνουν πέντε παράγοντες που συνηγορούν υπέρ της συνεργασίας μεταξύ των Ην. Πολιτειών και της Κίνας και δύο παράγοντες που τις απωθούν. Οι πρώτοι παράγοντες είναι (α) ο αμερικανο-κινεζικός οικονομικός εναγκαλισμός, (β) η πρόοδος της Κίνας προς την δημοκρατία, (γ) η ανάμιξη της Κίνας σε διεθνείς οργανισμούς, (δ) η αντιμετώπιση κοινών απειλών και προκλήσεων και (ε) η ύπαρξη πυρηνικών όπλων. Τρεις από τους πέντε παράγοντες που συνηγορούν υπέρ της συνεργασίας είναι πιο σοβαροί, δηλαδή η οικονομική αλληλεξάρτηση, τα πυρηνικά όπλα και η ανάμιξη της Κίνας σε διεθνείς οργανισμούς. Οι υπόλοιποι, δηλαδή η πρόοδος της Κίνας προς την δημοκρατία και η αντιμετώπιση κοινών απειλών είναι ακόμη πολύ νωρίς για να επηρεάσουν την εξίσωση. Οι δύο παράγοντες που αντιθέτως οδηγούν στην αντιπαλότητα και την σύγκρουση είναι (α) η ολοένα μειούμενη διαφορά στην εθνική ισχύ και (β) οι συνεχιζόμενες βαθιές διαφορές στην ιδεολογία των δύο δυνάμεων καθώς και στις πολιτικές τους δομές. Κατά τους αναλυτές οι δύο παράγοντες που συνηγορούν υπέρ τής αντιπαλότητας είναι πιο βαθιά ριζωμένοι και υπερτερούν έναντι των παραγόντων που συνηγορούν υπέρ τής συνεργασίας.

Η ανάλυση αποκαλύπτει την σπουδαιότητα της σημασίας τής «δημοκρατικής νομιμοποίησης» και της «οικονομικής αλληλεξάρτησης» στους παράγοντες που διέπουν την αντιμετώπιση της ειρηνικής αλλαγής.

Τα πλείστα κράτη τής Άπω Ανατολής δεν αμφισβητούν την νομιμότητα της κινεζικής κυβέρνησης, επομένως μια συνεργασία μεταξύ των Ην. Πολιτειών και Κίνας φαντάζει αναγκαία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως η απερχόμενη ηγεμονική δύναμη, πρέπει να έχουν την διορατικότητα και την σοφία να επιτρέψουν στην Κίνα την επιπλέον πολιτική επιρροή που επιζητεί. Ανάγκα και θεοί πείθονται.

Την εποχή του Ψυχρού Πολέμου όλοι οι υπολογίσιμοι παράγοντες των χωρών τής Ασίας, πλην της Ινδοκίνας, δηλαδή η ιδεολογία, οι οικονομικές ευκαιρίες και η στρατιωτική ασφάλεια, συνηγορούσαν στο να συμμαχήσουν με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, η Κίνα έχει παύσει να είναι «ο άλλος» για τους πλείστους Ασιάτες, ο σοσιαλισμός τής Κίνας είναι πλέον «καπιταλιστικός», όπως επίσης και το πολιτικό της σύστημα είναι πλέον αποδεκτό, δεδομένων των συστημάτων διακυβέρνησης που ισχύουν στην Άπω Ανατολή. Μόνο στο πεδίο τής ασφάλειας η Κίνα θεωρείται επικίνδυνη από μερικές χώρες όπως η Ιαπωνία, το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες, λόγω του ότι οι χώρες αυτές έχουν σοβαρές ναυτικές διαφορές μαζί της.

Η υπόλοιπη Ασία έχει λιγότερες ανησυχίες. Η στρατηγική τής πολιτικής αυτής μπορεί να περιγραφεί ως «τα έχω καλά και με τους δύο» με την ελπίδα ότι δεν θα υποχρεωθούν να επιλέξουν μεταξύ των δύο. Κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, είχαν συμπαραταχθεί με τις Ην. Πολιτείες, κυρίως διότι η Κίνα ήταν μια κομμουνιστική χώρα και βοηθούσε τα κομμουνιστικά αντικαθεστωτικά κινήματα των χωρών τους. Σήμερα, είναι πολύ δύσκολο για τις Ηνωμένες Πολιτείες να δημιουργήσουν μια σοβαρή συμμαχία με ασιατικές χώρες για να ελεγχθεί η ισχύς τής Κίνας. Σύμφωνα με την θεωρία αυτή, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να μοιρασθούν την ισχύ τους με την Κίνα.

Βεβαίως, οι πλείστες χώρες τής Ασίας δεν θέλουν η Κίνα να αντικαταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως η ηγεμονική δύναμη – το ιδεώδες θα ήταν να μην ηγεμονεύει καμία από τις δύο – η λύση αυτή πιστεύεται από πολλούς ότι είναι η προσφορότερη για την διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας. Εν τούτοις, αναλυτές δίνουν λιγότερες πιθανότητες ότι η λύση αυτή θα υιοθετηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η φυσική ροή των πραγμάτων είναι ότι η Κίνα θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμό 6% – 8% ετησίως για την επόμενη εικοσαετία και τότε η Κίνα θα είναι σε θέση να διαδραματίσει τον ρόλο των Ην. Πολιτειών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τόσο στην Ασία όσο και παγκοσμίως. Αυτό προϋποθέτει ότι θα υπάρχει μια «φυσιολογική εξέλιξη» των πραγμάτων και δεν θα δημιουργηθεί μια κατάσταση όπου η Κίνα θα υποχρεωθεί να ενεργήσει πρόωρα, όπως π.χ. στην περίπτωση της Ταϊβάν. Αν δεν εξωθηθούν τα πράγματα στα άκρα από την μια ή την άλλη πλευρά, πιστεύεται ότι στο μέλλον η ισχύς της Κίνας θα είναι τόσο μεγάλη που πολύ δύσκολα θα είναι σε θέση η κυβέρνηση της Ταϊβάν να αντισταθεί στην ενοποίηση, είτε ειρηνική είτε όχι. Η Ταϊβάν είναι το μέρος που δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει. Από τις αρχές τής δεκαετίας τού 1990 όταν οι ηγέτες τής Ταϊβάν άρχισαν να μιλούν για ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, τόσο η Κίνα όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες την απέτρεψαν από την γραμμή αυτή. Και οι δύο χώρες προτιμούν να μετατεθεί το θέμα στο απώτερο μέλλον. Ο Μάο μετέφερε στον Κίσινγκερ το 1973 την θέση τής Κίνας πάνω στο θέμα αυτό: Η Κίνα δεν βιάζεται να φέρει την Ταϊβάν πίσω στο μαντρί, αυτό μπορεί να γίνει «μετά από εκατό χρόνια» [7]. Εάν η Ταϊβάν εξωθήσει τα πράγματα και ανακηρύξει την ανεξαρτησία της, τότε η Κίνα θα υποχρεωθεί να επέμβει και το ίδιο θα πράξουν και οι Ην. Πολιτείες αν θέλουν να διατηρήσουν το γόητρό τους.

Τα βασικά συστατικά μιας ρεαλιστικής σχέσης με την Κίνα πρέπει να περιλαμβάνουν τρεις συνδεδεμένες ενότητες ή αντικείμενα πολιτικής: (1) η επιδίωξη, όπου είναι εφικτή, των ευκαιριών συνεργασίας, η ανάπτυξη πιο ισχυρών δεσμών αμοιβαίας εμπιστοσύνης καθώς και πιο ξεκάθαρων πολιτικών ανταποδοτικότητας, μεγαλύτερη αφομοίωση στο διεθνές σύστημα, βαθύτερη διερεύνηση των κλάδων συνεργασίας και η ενθάρρυνση της Κίνας να προχωρήσει σε ένα πιο δημοκρατικό τύπο κυβέρνησης, (2) η αποθάρρυνση ή, σε τελική ανάλυση, η αποτροπή τής ανάπτυξης από την Κίνα τεχνολογίας που θα μπορούσε να απειλήσει τα βασικά συμφέροντα της εθνικής ασφάλειας των Ην. Πολιτειών στην Ασία και όχι μόνο, και (3) η συνεχής ετοιμότητα, αν υπάρξει ανάγκη, να ανταποκριθούν δια της διπλωματικής οδού, των οικονομικών σχέσεων και της στρατιωτικής τους δυνάμεως απέναντι στην συμπεριφορά μιας πιο επιθετικής και πιεστικής Κίνας με αυξημένες ικανότητες σε μία γκάμα θεμάτων – πολιτικών, στρατηγικών και οικονομικών.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] Robert Gilpin: War and Change in World Politics (1981)
[2] Straits Times, April 4, 2013
[3] Financial Times 31.3.2013
[4] Robert Ellsworth, Andrew Goodpaster, Rita Hanser: America’s National Interests: A Report from the Commission on America’s National Interests, 1996. Το ίδιο έκδοση 2000.
[5] Machiavelli, XII, XIII
[6] John Mearsheimer: The Gathering Storm: China’s Challenge to U.S. Power in Asia – Chinese Journal of International Politics Vol. 3, No. 4 (2010); Joseph Nye Jr: The Future of Power (“2011”).
[7] Henry Kissinger: On China (Allen Lane, 2011).

Copyright © 2002-2012 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Μεσσίας και Λένιν ΣΥΡΙΖΑ στο Μνημόνιο

Το παλιό πεθαίνει (κι ας μην το πίστευαν έως χθες οι περισσότεροι) αλλά το καινούργιο δεν υπάρχει. Οι πολιτικοί έχουν χάσει τον έλεγχο. 

Οι πλούσιοι αυτής της χώρας, αυτοί που ευθύνονται μαζί με τους πολιτικούς που κυβέρνησαν, για την καταστροφή του κράτους, είναι επίσης διχασμένοι ανάλογα με τα προσωπικά τους συμφέροντα. Και το μέγα πλήθος αναζητά σωτήρα. 

Τα βλέμματα στρέφονται στον ΣΥΡΙΖΑ που αμφισβητεί το Μνημόνιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα έφτασε στην κάλπη σαν Λένιν. Όμως το αλαλάζον πλήθος, μετά την κάλπη, τον σηκώνει στα χέρια σαν Μεσσία, γιατί έναν τέτοιο ψάχνει. Ποιος πρώτος θα σταυρωθεί δεν το ξέρουμε. Θα έχει μικρή σημασία μπροστά στους χιλιάδες σταυρούς που ήδη βλέπουμε και θα βλέπουμε. Ο Λένιν είναι επαναστάτης, είδε το κενό στην εξουσία, είδε την ήττα της Ρωσίας, είδε την κατάρρευση μιας χώρας και ενός συστήματος. Έτσι μπούκαρε στην εξουσία και στην Ιστορία.

Ο Μεσσίας δεν υποσχέθηκε εξουσία, αλλά το αλαλάζον πλήθος έψαχνε την λύτρωση εδώ και τώρα. Την εκδίωξη των Ρωμαίων, την τιμωρία των Φαρισαίων που τους πρόδωσαν και τους πούλησαν. 

Κι όταν κατάλαβε πως ο Μεσσίας δεν πρόσφερε κάτι τέτοιο, τον πρόδωσε και τον σταύρωσε. 

Κι ας μην έφταιγε αυτός. Δεν είναι καθόλου βέβαιο πως το μέγα πλήθος στην Ελλάδα του 2012 αναζητά έναν «Λένιν». Αυτόν που θα ηγηθεί μιας δύσκολης πορείας προς το άγνωστο, προς το όραμα, προς την νέο κόσμο και τον νέο άνθρωπο. Το μέγα πλήθος θέλει πίσω τα λεφτά του, θέλει να απαλλαγεί από το γερμανικό Μνημόνιο, θέλει κάποιον να τιμωρήσει όλους αυτούς που του υποσχέθηκαν αιώνια ευτυχία, μονιμότητα, σίγουρο εργασιακό περιβάλλον, και ολίγον από μπάχαλο ώστε η δημοκρατία να είναι ευέλικτη και χωρίς...αδιέξοδα. Αποφάσισε να εγκαταλείψει το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, ψηφίζοντας σχεδόν αυθόρμητα τον ΣΥΡΙΖΑ. 

Ο Αλέξης και οι σύντροφοι του δεν είναι έτοιμοι για κάτι τέτοιο. 

Η ρητορική της αντιπολίτευσης, δεν έχει καμία σχέση με τα λόγια του ανθρώπου που πρέπει να πιάσει το τιμόνι λίγο πριν τα βράχια.


Η προσπάθεια διόρθωσης των στερεότυπων εύκολων διατυπώσεων, όχι μόνο δεν είναι δυνατή σε τόσο σύντομο χρόνο, αλλά και δεν μπορεί να φέρει κανένα απολύτως αποτέλεσμα. Η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί στην χειρότερη ώρα έξω απ όλα, ΟΧΙ εξ αιτίας του ΣΥΡΙΖΑ, γιατί άλλοι έφτασαν την κατάσταση στο όριο. 

Όμως αν ο Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κλείσουν τα αυτιά στο αλαλάζον πλήθος και αυτοί θα σταυρωθούν και εμάς θα σταυρώσουν.


Σπύρου Σουρμελίδη

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Η αφερεγγυότητα της FED, το σενάριο κατάρρευσης του δολαρίου και η ...CIA

του Νικόλαου Λάου

H Fed είναι αφερέγγυα ως προς την αγοραία υπόστασή της (insolvent on a market to market basis). Το δολάριο κινδυνεύει με κατάρρευση, όπως και το αμερικανικό χρηματιστήριο. Το χρηματοοικονομικό σύστημα είναι πηγή ασύμμετρων απειλών. Η Fed και το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ είναι πηγές ορισμένων από τους μεγαλύτερους κινδύνους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Τελικά, ένα παγκόσμιο τραπεζικό καρτέλ έχει αυτονομηθεί από τα εθνικά κράτη και τους λαούς, λειτουργεί αυτοτελώς και επιδιώκει να επιβάλλει τη δική του νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Αυτά τα καταγγέλλει πλέον, ακόμη και δημοσίως (και ενόρκως στην αμερικανική Γερουσία), η CIA, σημαντικά στελέχη της οποίας, όπως ο James Rickards (κορυφαίος σύμβουλος αμερικανικών κυβερνήσεων στο risk management), προβάλλουν ένσταση στο σύστημα του χρηματοοικονομικού φασισμού.

Οι δέκα έξι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ, περιλαμβανομένων της CIA, του FBI και των μυστικών υπηρεσιών του Στρατού και του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, έχουν ήδη αρχίσει να μελετούν και να αναλύουν τις συνέπειες που θα είχε η επέλευση του σεναρίου να πάψει το δολάριο να είναι το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Αυτό το σενάριο ισοδυναμεί με τη λήξη της παγκόσμιας οικονομικής ηγεμονίας των ΗΠΑ (όπως λ.χ. συντελέστηκε η πτώση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο) και την έλευση μιας περιόδου χρηματοοικονομικής και ειδικά νομισματικής αναρχίας.


Μέχρι την εγκαθίδρυση της παγκοσμιοποίησης στη δεκαετία του 1990, η CIA δεν είχε τομέα αρμόδιο για τις κεφαλαιαγορές. Τώρα πλέον υπάρχει τέτοιος τομέας στη CIA διότι έχει συνειδητοποιηθεί ότι η κεφαλαιαγορά είναι πηγή ασύμμετρων απειλών. Η CIA, στο πλαίσιο του προγράμματος με την κωδική ονομασία «Project Prophecy», προέβη σε εκτεταμένη ενσωμάτωση και αξιοποίηση τεχνογνωσίας από τη Wall Street.

Οι τεχνικές ανάλυσης, πρόβλεψης και αξιολόγησης που χρησιμοποιούν οι χρηματιστές της Wall Street χρησιμοποιούνται πλέον από τη CIA, όχι μόνο για την πρόβλεψη τρομοκρατικών επιθέσεων (π.χ. το σύστημα «Project Prophecy» προέβλεψε, βάσει της επεξεργασίας σημάτων κινδύνου, το τρομοκρατικό κτύπημα στο αεροδρόμιο του Λονδίνου το 2006 και έτσι η Αστυνομία του Λονδίνου συνέλαβε εγκαίρως τους επίδοξους τρομοκράτες και απέτρεψε το μακελειό), αλλά και για την πρόβλεψη ασύμμετρων χρηματοοικονομικών επιθέσεων. Ενώ στελέχη της CIA προειδοποιούν ότι η χώρα μπορεί να οδηγηθεί σε μια περίοδο μεγάλης ύφεσης, η Fed και το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών συνεχίζουν να εφαρμόζουν μια πολιτική που καταγγέλλεται ως μείζων εθνικός κίνδυνος από τη CIA. 

Είναι ευρέως γνωστά πλέον τα εξής οικονομικά στοιχεία: Η Fed, από το 2008 μέχρι το 2014, αύξησε την ποσότητα χρήματος κατά 3,1 τρις δολάρια. Το 2014, οι ΗΠΑ έχουν ομοσπονδιακό χρέος 17,5 τρις δολάρια, αλλά το ακόμη χειρότερο για τις ΗΠΑ είναι ότι, το 2014, έχουν μη χρηματοδοτούμενες υποχρεώσεις (unfunded liabilities) ύψους 127 τρις δολαρίων. Αυτές οι μη χρηματοδοτούμενες υποχρεώσεις έχουν να κάνουν με τα κρατικά προγράμματα υγείας Medicare και Medicaid, με το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (Social Security), με κρατικά προγράμματα φοιτητικών δανείων, καθώς και με κρατικά προγράμματα ενίσχυσης της στεγαστικής πίστης, όπως λ.χ. Freddie Mac, FHA, κ.λπ. Πέρα από αυτά τα ευρέως γνωστά αρνητικά χαρακτηριστικά της οικονομίας των ΗΠΑ, υπάρχουν σαφή σήματα κινδύνου συστημικής κατάρρευσης, τα οποία σήματα παρακολουθεί και μελετά η CIA, αξιοποιώντας τις επιστήμες της χρηματοοικονομικής, της γεωοικονομίας και της γεωπολιτικής (βλ. σχετικά το βιβλίο Ν. Λάος, «Γεωπολιτικό Εγχειρίδιο», Αθήνα: Εκδόσεις Λεξίτυπον, 2014).

Από τον φιλελευθερισμό, στη χρηματοοικονομική ολιγαρχία


Παράλληλα προς τις ανωτέρω εξελίξεις, μέσω των swaps,
οικοδομείται ένα παγκόσμιο τραπεζικό καρτέλ. Ένα νομισματικό swap δεν είναι μια συνηθισμένη συναλλαγή στην αγορά ξένου συναλλάγματος (Forex), μετά την ολοκλήρωση της οποίας θεωρείται ότι έληξαν και οι σχέσεις μεταξύ των δύο συναλλασσομένων πλευρών (αγοραστή και πωλητή νομισμάτων).

 Στο πλαίσιο ενός νομισματικού swap, το νόμισμα Χ, αρχικώς, ανταλλάσσεται με το νόμισμα Ψ και, μετά από έναν σαφώς προσδιορισμένο χρόνο, αυτή η συναλλαγή αντιστρέφεται, δηλαδή το νόμισμα Ψ ανταλλάσσεται με το νόμισμα Χ. Οι αρχικές και οι τελικές συναλλαγματικές ισοτιμίες (δηλαδή η συναλλαγματική ισοτιμία στην οποία κάποιος, κατά την εκκίνηση του swap, θα ανταλλάξει το νόμισμα Χ με το νόμισμα Ψ και η συναλλαγματική ισοτιμία στην οποία ο ίδιος, κατά τη λήξη του swap, θα ανταλλάξει το νόμισμα Ψ με το νόμισμα Χ), καθώς και οι τόκοι που συσσωρεύονται από το αντίστοιχο νόμισμα στη διάρκεια ζωής του νομισματικού swap (δηλαδή οι τόκοι που δίδουν τα νομίσματα Χ και Ψ στους αντίστοιχους κατόχους τους, στο πλαίσιο ενός νομισματικού swap μεταξύ του νομίσματος Χ και του νομίσματος Ψ) αποτελούν τα κρίσιμα χαρακτηριστικά των νομισματικών swaps. 

Με τη διενέργεια νομισματικών swaps, οι κεντρικές τράπεζες έχουν κυρίως τους εξής δύο σκοπούς: Πρώτον, να παράσχουν αμοιβαία βοήθεια σε τράπεζες, εταιρείες και κυβερνήσεις σε περίπτωση ανεπάρκειας των ταμειακών διαθεσίμων τους σε συγκεκριμένο νόμισμα που απαιτείται για την πληρωμή οικονομικών υποχρεώσεων, που έχουν αποτιμηθεί στο συγκεκριμένο νόμισμα. Δεύτερον, να διευκολύνουν και να αναπτύξουν το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών που διενεργείται με τα εθνικά νομίσματα των συναλλασσομένων πλευρών του νομισματικού swap. 

Τα νομισματικά swaps λίγων και «εκλεκτών» τραπεζών έχουν εξαιρετικά έντονο αντίκτυπο στη συνολική κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας και της διεθνούς χρηματοοικονομικής. Κατ’ αρχάς, για να το κατανοήσουμε αυτό, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τις μεταμορφώσεις του παγκόσμιου οικονομικού και χρηματοοικονομικού συστήματος στη διάρκεια του 20ού αιώνα. 

Τον Οκτώβριο του 1929, ο πανικός στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης οδήγησε στη Μεγάλη Ύφεση, η οποία άρχισε να καταστρέφει τη μεταποίηση και την αγροτική οικονομία σχεδόν παντού στον κόσμο (με εξαίρεση την τότε Σοβιετική Ένωση). Το εύθραυστο παγκόσμιο νομισματικό και χρηματοοικονομικό σύστημα, το οποίο είχε μόλις αποκατασταθεί μετά από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο επί τη βάσει του κανόνα του χρυσού, καταστράφηκε επίσης. Ο κόσμος εισήλθε σε μια παρατεταμένη φάση παγκόσμιου νομισματικού χάους, επιδίωξης εθνικής οικονομικής αυτάρκειας, χρηματοοικονομικής απομόνωσης και ανταγωνιζόμενων νομισματικών συνασπισμών.

Η λύση του δράματος δόθηκε με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και ειδικά με τις μοιραίες αποφάσεις τις οποίες έλαβαν οι σύνεδροι στο Διεθνές Νομισματικό και Χρηματοοικονομικό Συνέδριο στο Μπρέτον Γουντς των ΗΠΑ, το 1944. 


Σε εκείνο το συνέδριο, οι Δυτικοί ηγέτες τού κόσμου συμφώνησαν στην εγκαθίδρυση ενός νομισματικού συστήματος στο οποίο μόνο ένα νόμισμα, το δολάριο των ΗΠΑ,θα ήταν μετατρέψιμο σε χρυσό και μάλιστα στην ισοτιμία 35 δολάρια ανά ουγκιά. Η αξία όλων των άλλων νομισμάτων του κόσμου θα καθοριζόταν σε σχέση με το αμερικανικό δολάριο. Δεύτερον, στο συνέδριο του Μπρέτον Γουντς, συμφωνήθηκε ότι μόνο οι κυβερνήσεις, μέσω των αντίστοιχων κεντρικών τραπεζών τους, θα μπορούσαν να μετατρέπουν αμερικανικά δολάρια σε χρυσό. Επίσης, στο συνέδριο του Μπρέτον Γουντς, αποφασίστηκε η ίδρυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Κάθε χώρα‐μέλος του ΔΝΤ υποχρεώθηκε να καταθέτει στο ΔΝΤ το 25% των αποθεμάτων της σε χρυσό. 

Στα άρθρα του καταστατικού του ΔΝΤ, ορίζεται ρητώς ότι ο χρυσός απαγορεύεται να χρησιμοποιηθεί άμεσα ως χρήμα, δηλαδή δεν επιτρέπεται στις κυβερνήσεις των κρατών να εκδώσουν χρυσά νομίσματα προς διενέργεια συναλλαγών. Με αυτόν τον τρόπο, επεβλήθη η κυριαρχία του χάρτινου χρήματος, ενώ η μεγαλύτερη ποσότητα χρυσού στον κόσμο παρέμενε αποθηκευμένη στις ΗΠΑ, συγκεντρωμένη (μη διανεμόμενος) υπό αμερικανική κυριαρχία, πράγμα που εφοδιάζει τη Federal Reserve με τεράστια δύναμη, ειδικά σε περιόδους χρηματοοικονομικών κρίσεων.

Η μόνη αντίδραση που αντιμετώπισε το σύστημα Μπρέτον Γουντς‒ΔΝΤ στα πρώτα 25 χρόνια της ύπαρξής του προήλθε από τη Γαλλία, ειδικά επί προεδρίας Σαρλ ντε Γκωλ (Charles de Gaulle). Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, οι Γάλλοι έκαναν προσπάθειες να αποκαταστήσουν τον κεντρικό ρόλο του χρυσού στο διεθνές νομισματικό σύστημα. Μεταξύ των ενεργειών στις οποίες προέβησαν οι Γάλλοι ήταν να καταφύγουν στη μετατρεψιμότητα του αμερικανικού δολαρίου σε χρυσό βάσει της ισοτιμίας 35 δολάρια ανά ουγκιά. Ο πόλεμος του Βιετνάμ έδωσε στους Γάλλους έναν ακόμη λόγο να ανησυχούν για την αξιοπιστία του αμερικανικού δολαρίου και να επιδιώκουν αλλαγή στο σύστημα Μπρέτον Γουντς.

Όπως και τα υπόλοιπα κράτη μέλη του ΔΝΤ, οι ΗΠΑ ήταν επίσης υποχρεωμένες να καταθέτουν στο ΔΝΤ το 25% των αποθεμάτων τους σε χρυσό. Κάνοντας κάτι τέτοιο οι ΗΠΑ έπρεπε φυσικά να πληροφορήσουν επακριβώς τα υπόλοιπα κράτη‐μέλη του ΔΝΤ για το μέγεθος των αποθεμάτων των ΗΠΑ σε χρυσό. Επιπλέον, εφόσον, βάσει της συμφωνίας του Μπρέτον Γουντς, οι ΗΠΑ είχαν ακόμη τη νομική υποχρέωση της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό βάσει της ισοτιμίας 35 δολάρια η ουγκιά, ήταν παράνομο και ανήθικο οι ΗΠΑ να τυπώσουν περισσότερα δολάρια από όσα επέτρεπαν αφενός τα εθνικά αποθέματα των ΗΠΑ σε χρυσό, αφετέρου η συμφωνία μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό στην ισοτιμία 35 δολάρια η ουγκιά. Όμως, οι ΗΠΑ είχαν παραβιάσει αυτούς τους κανόνες, τυπώνοντας περισσότερα δολάρια (χάρτινο χρήμα) για να χρηματοδοτήσουν τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Η Γαλλία ανταπάντησε σε αυτήν την παράνομη και ανήθικη συμπεριφορά των ΗΠΑ, απαιτώντας την υποτίμηση του αμερικανικού δολαρίου μέσω της μεταβολής της ισοτιμίας του δολαρίου με τον χρυσό. 

Επίσης, το 1961, το ύψος του συνολικού ποσού των δολαρίων που ήταν κατατεθειμένα σε ξένες τράπεζες ή σε υποκαταστήματα τραπεζών των ΗΠΑ που βρίσκονταν εκτός των ΗΠΑ (τα λεγόμενα «ευρωδολάρια») υπερέβη την αξία των αποθεμάτων των ΗΠΑ σε χρυσό, γεγονός το οποίο οδήγησε σε σημαντική άνοδο της
τιμής του χρυσού. Αυτό το πρόβλημα προκλήθηκε, σε μεγάλη έκταση, από την αύξηση της διεθνούς κινητικότητας του κεφαλαίου με κατεύθυνση την άσκηση κερδοσκοπίας υψηλού κινδύνου αντί της πραγματοποίησης κινήσεων που θα ανταποκρίνονταν σε αλλαγές που συνέβαιναν στην πραγματική οικονομία. 

Σε ανταπάντηση, οι ΗΠΑ, τον Αύγουστο του 1971, αποκήρυξαν επισήμως τη νομική υποχρέωσή τους να διατηρούν το δολάριο μετατρέψιμο σε χρυσό. Έτσι, το Σύστημα Μπρέτον Γουντς κατέρρευσε, μετά από τρεις δεκαετίες λειτουργίας, και αντικαταστάθηκε από το Σύστημα της Τζαμάικας, σύμφωνα με το οποίο απελευθερώθηκαν πλήρως οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών, καταργήθηκε πλήρως η σύνδεση των νομισμάτων με τον χρυσό και θεσμοθετήθηκε η γενική οικονομική απελευθέρωση, που οδήγησε στον «καπιταλισμό καζίνο», όπου πρωταγωνιστούν οι χρηματοοικονομικοί κερδοσκόποι. Αρκεί λ.χ. να θυμηθούμε ότι, το 1992, ο χρηματοοικονομικός κερδοσκόπος Τζορτζ Σόρος (George Soros) κατόρθωσε να επιφέρει την κατάρρευση της βρετανικής στερλίνας. 

Το 1985, στη Νέα Υόρκη, πραγματοποιήθηκε η Συμφωνία Plaza (από το όνομα του ξενοδοχείου όπου έγινε η συνάντηση) μεταξύ των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιαπωνίας, της (Δυτικής) Γερμανίας και της Γαλλίας. Με εκείνη τη συμφωνία, οι ΗΠΑ έπεισαν τις προαναφερθείσες χώρες να ανατιμήσουν οικειοθελώς τα νομίσματά τους ως προς το αμερικανικό δολάριο. Μέσα σε δύο έτη, η συναλλαγματική ισοτιμία του αμερικανικού δολαρίου μειώθηκε κατά 46 τοις εκατό έναντι του γερμανικού μάρκου και κατά 50 τοις εκατό έναντι του ιαπωνικού γιέν. Έτσι οι ΗΠΑ κατόρθωσαν να εξυγιάνουν το ισοζύγιο πληρωμών τους και να βελτιώσουν τη θέση τους στις παγκόσμιες αγορές, ενώ παράλληλα, με τη Συμφωνία Plaza, προδιαγράφθηκε η αρχή του τέλους της δυναμικής αναπτυξιακής πορείας της ιαπωνικής οικονομίας.

Η Συμφωνία Plaza είναι ορόσημο για να κατανοήσουμε ποιο είναι το νέο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό καθεστώς. Η συνάντηση του 1985 στο Ξενοδοχείο Plaza της Νέας Υόρκης έθεσε τα θεμέλια για την ανάπτυξη ενός μηχανισμού συντονισμού των δραστηριοτήτων λίγων και «εκλεκτών» κεντρικών τραπεζών στην παγκόσμια αγορά νομισμάτων. Ακόμη και σήμερα πολλοί δημοσιογράφοι και σχολιαστές αναφέρονται στη «νεοφιλελεύθερη» οικονομία, αγνοώντας ή αποκρύπτοντας ότι, με ορόσημο τη Συμφωνία Plaza, το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό και νομισματικό σύστημα έχει μετατραπεί, από φιλελεύθερο/νεοφιλελεύθερο, σε ολιγαρχικό. Ουσιαστικά, ο καθαρός χρηματοοικονομικός/νομισματικός φιλελευθερισμός υπήρξε ένα μικρό διάλειμμα μεταξύ της κατάρρευσης του Μπρέτον Γουντς (Αύγουστος του 1971) και της Συμφωνίας Plaza (1985). Μετά από εκείνο το διάλειμμα, το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό/νομισματικό παίγνιο άρχισε να ελέγχεται όλο και περισσότερο από ένα καρτέλ λίγων και «εκλεκτών» κεντρικών τραπεζών, με βασικό εργαλείο τα νομισματικά swaps. 

Σήμερα, καθώς το καθεστώς της χρηματοοικονομικής ολιγαρχίας ενισχύεται μέσω της παγκοσμιοποίησης, βρισκόμαστε ενόψιν νέων κοσμοϊστορικών εξελίξεων, που περιλαμβάνουν το σενάριο μιας μεταδολαριακής παγκόσμιας οικονομικής τάξης πραγμάτων, στην οποία θα κυριαρχεί στον ευρωατλαντικό οικονομικό χώρο ένα τραπεζικό καρτέλ που θα δρα μέσω ενός συγχωνευμένου αμερικανικού και ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος, το οποίο μάλιστα μπορεί να βασίζεται σε ευρύτατη ψηφιοποίηση του χρήματος. Τα σήματα κατάρρευσης του δολαρίου είναι ισχυρά και, όπως προαναφέραμε, οι μυστικές υπηρεσίες και το Πεντάγωνο των ΗΠΑ τα παρακολουθούν μεθοδικά.

Πρώτο σήμα κινδύνου

Tο πρώτο σήμα αφορά στη σχέση του αμερικανικού χρέους προς το αμερικανικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Στη διάρκεια της περιόδου της μεγάλης ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, δηλαδή στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, για κάθε ένα δολάριο χρέους που δημιουργούνταν, παραγόταν οικονομική μεγέθυνση (αύξηση του ΑΕΠ) της τάξης των 2,41 δολαρίων. Την εποχή του στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στη δεκαετία του 1980, για κάθε ένα δολάριο χρέους που δημιουργούνταν, παραγόταν οικονομική μεγέθυνση (αύξηση του ΑΕΠ) ύψους 0,41 του δολαρίου. Σήμερα, η τιμή αυτή έχει κατρακυλήσει στα 3 σεντς, δηλαδή, το 2014, για κάθε ένα δολάριο χρέους που δημιουργείται, παράγεται οικονομική μεγέθυνση (αύξηση του ΑΕΠ) ύψους 0,03 του δολαρίου. 

Η Fed όμως συνεχίζει να τυπώνει χρήμα και να ακολουθεί μια απερίσκεπτη νομισματική πολιτική, στη «γραμμή» της οποίας κινείται και ο Μάριο Ντράγκι ως επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Άλλωστε, στο πλαίσιο της επιβολής ενός τραπεζικού καρτέλ σε ολόκληρο τον ευρωατλαντικό γεωοικονομικό χώρο, το σύστημα της κεντρικής τραπεζικής των ΗΠΑ (Federal Reserve System) και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB) θέσπισαν, τον Δεκέμβριο του 2007, την πρώτη γραμμή swap δολαρίου/ευρώ, ώστε οι ευρωπαϊκές τράπεζες να πληρώνουν σε δολάρια ενυπόθηκα αξιόγραφα (mortgage-backed securities). Μετά από την κατάρρευση της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers, το 2008, η χρηματοοικονομική κρίση εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη.

 Μέχρι το τέλος Ιουνίου 2011, οι ξένοι εταίροι της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ στη γραμμή swap δολαρίου/ευρώ, πρωτίστως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Αγγλίας, έλαβαν περίπου 600 δις δολάρια από την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ στο πλαίσιο της προαναφερθείσας συμφωνίας swap δολαρίου/ευρώ. Επίσης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αξιοποίησε τη συμφωνία swap ευρώ/δολαρίου, τον Μάιο του 2010, για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης χρέους, καθώς τότε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπέστη ένα χρέος της τάξης περίπου των 9,2 δις δολαρίων προς την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ εντός μόλις μιας εβδομάδας.

Μέχρι το 2011, ήταν διαθέσιμα απεριόριστα swaps μεταξύ κεντρικών τραπεζικών για περίοδο επτά ημερών. Το Φθινόπωρο του 2011, όμως, η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Τράπεζα της Αγγλίας, η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η Τράπεζα της Ελβετίας και η Τράπεζα του Καναδά, δηλαδή οι λεγόμενοι «μεγάλοι έξι» (big six), συμφώνησαν να συντονίσουν τις δράσεις τους μεταξύ τους ως προς τη διαμόρφωση και διαχείριση της παγκόσμιας ρευστότητας. 

Οι νομισματικές Αρχές των ΗΠΑ, της Ευρωζώνης, της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιαπωνίας, της Ελβετίας και του Καναδά συμφώνησαν στα εξής: 

1) να μειώσουν το κόστος παροχής δολαριακής ρευστότητας μέσω νομισματικών swaps, 
2) να επεκτείνουν τη διάρκεια των νομισματικών swaps μέχρι και τρεις μήνες, 
3) να μην υπάρχουν όρια στην παροχή δολαριακής ρευστότητας (το μέγεθος των νομισματικών swaps θα καθορίζεται από τις ανάγκες του τραπεζικού συστήματος της αντίστοιχης χώρας), 
4) η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FED), όποτε χρειάζεται, θα ζητεί ξένο συνάλλαγμα από τις κεντρικές τράπεζες με τις οποίες συνεργάζεται στο εν λόγω καρτέλ των έξι, και 
5) η εφαρμογή αυτών των συμφωνιών θα αρχίσει από τις 5 Δεκεμβρίου 2011.

Τον Δεκέμβριο του 2011, το σύστημα της FED χρηματοδότησε ένα δανειακό πρόγραμμα προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα γνωστό ως LTRO-1 (long-term refinancing operation-1). Αφορούσε στην έκδοση ευρωχαρτονομισμάτων μέχρι του ποσού περίπου των 500 δις ευρώ. Μέρος εκείνης της έκδοσης ευρώ ανταλλάχθηκε αμέσως με αμερικανικό δολάριο μέσω τρίμηνου swap ύψους 100 δις δολαρίων. Αυτή ήταν η πρώτη ουσιαστική θεσμική συνέκδοση νομίσματος από την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FED) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB). Η απόσυρση ενός τόσο μεγάλου ποσού ευρώ από την αγορά νομισμάτων μέσω εκείνου του swap απέτρεψε την κατάρρευση της εύθραυστης ισορροπίας μεταξύ των δύο εταίρων (FED και ECB) του ευρωατλαντικού γεωοικονομικού χώρου. Χωρίς εκείνο το νομισματικό swap, η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ θα έπεφτε έντονα, προκαλώντας σοβαρές οικονομικές και χρηματοοικονομικές εντάσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και των Βρυξελλών, εντάσεις τις οποίες καμιά από τις δύο πλευρές δεν επιθυμούσε. Ευρώ και δολάριο το ίδιο συνδικάτο.

Ένα πολύπλοκο σύστημα, συγκεκριμένα το χρηματοοικονομικό, γίνεται όλο και μεγαλύτερο («φουσκώνει»), με αποτέλεσμα να αυξάνεται εκθετικά ο κίνδυνος. Ενώ συσσωρεύονται δυνάμεις που τείνουν να επιφέρουν την κατάρρευση του δολαρίου και της αμερικανικής κεφαλαιαγοράς, η Fed χρησιμοποιεί προπαγάνδα και ψέματα περί θετικών οικονομικών προοπτικών. Στη δε Ευρώπη, η πρόθεση του σχεδίου Ντράγκι έχει ορθώς περιγραφεί σε μια οικονομική έκθεση την οποία συνέταξε ο στρατηγικός αναλυτής της Deutsche Bank, Jim Reid και δόθηκε στη δημοσιότητα στις 11 Σεπτεμβρίου 2014: «Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών η παγκόσμια οικονομία έχει κυλήσει από φούσκα σε φούσκα» και τώρα η φούσκα «έχει μεταναστεύσει στην αγορά ομολόγων».

Δεύτερο σήμα κινδύνου

Μπορείς να τυπώνεις όσο χρήμα θέλεις, όπως κάνει η Fed, αλλά αν οι άνθρωποι δεν το δανείζονται και δεν το ξοδεύουν, τότε η οικονομία θα καταρρεύσει. 

Ας σκεφθούμε το εξής παράδειγμα: έστω ότι το βράδυ βγαίνω έξω για φαγητό, αφήνω ένα δολάριο φιλοδώρημα στη σερβιτόρα, η σερβιτόρα, με το δολάριο του φιλοδωρήματός μου, παίρνει ταξί για να επιστρέψει στο σπίτι της και ο ταξιτζής, με το δολάριο που του έδωσε η σερβιτόρα, βάζει βενζίνη. Σε αυτό το παράδειγμα, το ίδιο ποσό δολαρίου που ξόδεψα υποστήριξε χρηματοοικονομικά τρεις οικονομικές πράξεις: το φιλοδώρημα, τη μίσθωση ταξί και την αγορά βενζίνης. Άρα, όπως λέμε στην οικονομική επιστήμη, είχε ταχύτητα κυκλοφορίας (velocity) 3. Τι θα συμβεί όμως αν δεν αισθάνομαι καλά και μείνω στο σπίτι, βλέποντας τηλεόραση και μη ξοδεύοντας τίποτε; Τότε η ταχύτητα κυκλοφορίας των χρημάτων μου είναι μηδέν. Αφήνω τα χρήματα στην τράπεζα ή δεν τα ξοδεύω. 

Ας δούμε τι συμβαίνει στις ΗΠΑ με την ταχύτητα της κυκλοφορίας του χρήματος: τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, κυμαινόταν περίπου, κατά μέσο όρο, στο 1,7, αυξήθηκε στη δεκαετία του 1990 και στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ανήλθε στο 2,2, αλλά, από το 2000 και μετά, άρχισε να μειώνεται, μέχρι που, το 2014, έφθασε περίπου στο 1,3. Η ραγδαία πτώση της ταχύτητας της κυκλοφορίας χρήματος στις ΗΠΑ σήμερα είναι παρόμοια με εκείνη που συνέβη στις ΗΠΑ στα τέλη της δεκαετίας του 1920, λίγο πριν τη Μεγάλη Ύφεση, που ξέσπασε το 1929. Τότε, όπως και σήμερα, η ταχύτητα της κυκλοφορίας χρήματος στις ΗΠΑ ήταν 1,3.

Το χρήμα που τυπώνει η Fed κινείται σε στενό κύκλο μεταξύ ενός τραπεζικού καρτέλ μέσω swaps. Εξ ου και δεν επέρχεται αύξηση της ταχύτητας της κυκλοφορίας του χρήματος.

Τρίτο σήμα κινδύνου

Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να πληρώσουν τα χρέη τους, οι απώλειες από τα προγράμματα χρηματοοικονομικής διάσωσης επιβαρύνουν τις τράπεζες, οι τράπεζες καθίστανται αφερέγγυες και τελικά η κεντρική τράπεζα, εν προκειμένω η Fed, αναλαμβάνει όλο τον κίνδυνο, φθάνοντας στο χείλος της κατάρρευσης. Οι κεντρικοί τραπεζίτες λένε ότι αυτό δεν πειράζει διότι η κεντρική τράπεζα δεν έχει ανάγκη κεφαλαίου, εφόσον αυτή καθορίζει την ποσότητα χρήματος. Αυτό είναι ψέμα.
Σήμερα, η Fed έχει αυξήσει την κεφαλαιακή της βάση σε 56,2 δις δολάρια. Για να την αξιολογήσουμε, πρέπει να συγκρίνουμε αυτό το κεφάλαιο με τον ισολογισμό της. Το χρέος που βρίσκεται σήμερα στα λογιστικά βιβλία της Fed είναι 4,3 τρις δολάρια. Άρα, η Fed έχει υποχρεώσεις ύψους 4,3 τρις δολαρίων που «κάθονται» επάνω σε μια κεφαλαιακή βάση 56,2 δις δολαρίων. Πρόκειται για μια πολύ ασταθή κατάσταση.

Η μόχλευση του χρέους (leveraged debt) της Fed είναι ωρολογιακή βόμβα: πριν το 2008, η μόχλευση ήταν περίπου 22 προς 1, δηλαδή υπήρχαν 22 δολάρια χρέους εγγεγραμμένα στα λογιστικά βιβλία της Fed για κάθε 1 δολάριο, ενώ σήμερα η μόχλευση είναι 77 προς 1. Έχει μεν αυξηθεί η κεφαλαιακή βάση της Fed, αλλά το χρέος και γενικά το παθητικό της έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο από την κεφαλαιακή βάση της.

Τέταρτο σήμα κινδύνου

Το τέταρτο σήμα κινδύνου συστημικής κατάρρευσης που παρακολουθεί η CIA είναι ο λεγόμενος Δείκτης Δυστυχίας (Misery Index). Πρόκειται για το άθροισμα του ποσοστού της ανεργίας και του πληθωρισμού. Αυτά τα δύο ποσοστά προστίθενται μεταξύ τους και το άθροισμά τους απεικονίζεται σε ένα γράφημα που δείχνει την εξέλιξή του στον χρόνο. 

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, αυτός ο δείκτης κυμαινόταν περίπου στο 10, στα τέλη της δεκαετίας του 1970 ανήλθε περίπου στο 20, ενώ από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 και μετά κυμαίνεται στην περιοχή του 30. Συγκεκριμένα, σήμερα, ο Δείκτης Δυστυχίας στις ΗΠΑ είναι περίπου 32,89. Αξίζει να σημειωθεί, για να έχουμε ένα ακόμη χρήσιμο μέτρο σύγκρισης, ότι την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης, ο Δείκτης Δυστυχίας στις ΗΠΑ ήταν περίπου 27.

Πέμπτο σήμα κινδύνου

Σήμερα, στις ΗΠΑ, υπάρχουν φαινόμενα μαζικής ένδειας και ανεργίας. Συγκεκριμένα, υπάρχουν περίπου 50 εκατομμύρια πολίτες των ΗΠΑ που ζουν με κουπόνια φαγητού (food stamps), ενώ η πραγματική ανεργία στις ΗΠΑ ανέρχεται στο 23 τοις εκατό.

Ο κοινωνικός ιστός διαλύεται.

Σε αντίθεση με τη στενή έννοια της ανεργίας (όπου ακόμη και με μια ώρα απασχόλησης κάποιος δεν λογίζεται ως άνεργος), η «πραγματική ανεργία» είναι πολύ πιο ακριβής και αξιόπιστος τρόπος μέτρησης και αξιολόγησης της ανεργίας. Στην «πραγματική ανεργία» (real unemployment), το Γραφείο Εργασιακής Στατιστικής (Bureau of Labor Statistics) των ΗΠΑ ορθώς συνυπολογίζει εκείνους τους μερικώς απασχολούμενους που θα ήθελαν (αλλά δεν βρίσκουν) θέση εργασίας πλήρους απασχόλησης, τους ανασφάλιστους εργαζόμενους και άλλους τύπους περιθωριακών μορφών απασχόλησης.

Συνοψίζοντας

Με βάση τα οικονομετρικά δεδομένα, οι ΗΠΑ και ο ευρωατλαντικός γεωοικονομικός χώρος γενικότερα βρίσκονται σε κατάσταση παρόμοια (ή και χειρότερη) με εκείνη της λεγόμενης «Μακράς Ύφεσης» (Long Depression), που διήρκεσε από το 1870 μέχρι το 1900 και την ακολούθησαν, μετά από λίγο, ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και η λεγόμενη «Μεγάλη Ύφεση» (Great Depression), η οποία διήρκεσε από το 1929 μέχρι το 1940, οπότε ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. 

Οι ΗΠΑ μπορεί να πληγούν από ένα χρηματοοικονομικό «Περλ Χάρμπορ», καθότι έχουν σοβαρές συστημικές οικονομικές αδυναμίες και είναι ευάλωτες σε απειλές από καρτέλ τραπεζιτών και funds, που μπορεί να σχεδιάζουν τη δική τους νέα παγκόσμια οικονομική τάξη πραγμάτων.

Η ηγεμονία του δολαρίου μπορεί να καταρρεύσει άμεσα και το αμερικανικό χρηματιστήριο μπορεί να υποστεί μια δραματική πτώση της τάξης του 70 τοις εκατό. Εξ ου και πλέον, στις ΗΠΑ, η κεφαλαιαγορά και η νομισματική πολιτική παρακολουθούνται και αναλύονται συστηματικά από τη CIA και το Πεντάγωνο. Επίσης, αυτή η επικίνδυνη κατάσταση, που επιτάσσει τη διαγραφή τουλάχιστον του ενός τρίτου του παγκόσμιου λογιστικού κεφαλαίου (κεφαλαίου «φούσκα»), ενισχύει ποικίλα πολεμικά σενάρια, ειδικά σε περίπτωση που αυτή η λογιστική διαγραφή δεν καταστεί δυνατό να πραγματοποιηθεί με μη στρατιωτικά μέσα. 

Σε αυτό το πλαίσιο και υπό τα ανωτέρω δεδομένα, δίδονται ιστορικά μοναδικές ευκαιρές στρατηγικής δράσης σε δυνάμεις που επιθυμούν και έχουν την ικανότητα να προωθήσουν μια εναλλακτική πρόταση μοντέλου πολιτικής οικονομίας γενικά και χρηματοοικονομικού συστήματος ειδικότερα. Το ποιος θα διαμορφώσει τη νέα τάξη μέσα από το επερχόμενο χάος είναι ακόμη ανοικτό ζήτημα.

Ο Ν. Λάος είναι εταίρος της R‐Techno private intelligence company

Το παρόν άρθρο βασίζεται στο βιβλίο του Ν. Λάου, «Γεωπολιτικό Εγχειρίδιο», που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2014 από τις Εκδόσεις Λεξίτυπον.
Πηγή
http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Tη βοήθεια της Κίνας κατά των τζιχαντιστών ζητούν οι ΗΠΑ

Η Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ Σούζαν Ράις είχε την Τρίτη 45λεπτη συνάντηση με τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ ( Πηγή: AP Photo/Andy Wong)
Δεν υπάρχει δέσμευση μέχρι στιγμής από την πλευρά του Πεκίνου

Εκκληση στην Κίνα να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης απειλής τού Ισλαμικού Κράτους απηύθυνε η Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ Σούζαν Ράις, στο πλαίσιο της τριήμερης επίσκεψής της αυτήν την εβδομάδα στο Πεκίνο. Η Ράις είχε την Τρίτη 45λεπτη συνάντηση με τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, ενώ στο γεμάτο πρόγραμμά της περιλαμβάνονται σειρά άλλων επαφών με ανώτατους κινέζους αξιωματούχους.

Η Ράις, η οποία βρίσκεται στην κινεζική πρωτεύουσα προκειμένου να προετοιμάσει το έδαφος για την επίσκεψη του Μπαράκ Ομπάμα τον Νοέμβριο, δεν έχει καμία δέσμευση μέχρι στιγμής από την πλευρά του Πεκίνου ότι θα συμβάλει στον αγώνα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά των τζιχαντιστών. Ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος ωστόσο δήλωσε στην Washington Post ότι «οι Κινέζοι εξέφρασαν ενδιαφέρον».

Η αύξηση των τρομοκρατικών απειλών από εξτρεμιστές ισλαμιστές εξελίσσεται σε μείζον πρόβλημα και για την Κίνα, και ειδικότερα στη δυτική επαρχία Σιντζιάνγκ. Αμερικανοί και Κινέζοι βρίσκονται ακόμη σε συζητήσεις σχετικά με το είδος της πιθανής κινεζικής συμβολής, προσθέτει η πηγή της Washington Post. «Προσπαθούμε να χτίσουμε μία διεθνή συμμαχία και είναι σημαντικό η Κίνα να είναι μέρος αυτής», σημειώνει χωρίς ωστόσο να μπαίνει σε περαιτέρω λεπτομέρειες.

Οι σινοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σε ένταση το τελευταίο διάστημα, την οποία προσπαθεί να αποκλιμακώσει η Σύμβουλος Ασφαλείας εν όψει της επίσκεψης Ομπάμα. Στο αρνητικό κλίμα συνέβαλε πρόσφατη συνέντευξη του αμερικανού πρόεδρου, στην οποία έκανε λόγο για παθητική στάση της Κίνας σε διεθνείς κρίσεις.

«Εχουν υπάρξει ελεύθεροι καβαλάρηδες για τα τελευταία 30 χρόνια, και αυτό έχει λειτουργήσει καλά γι’ αυτούς. Καμιά φορά, όταν το inbox μου αρχίζει να γεμίζει, αστειεύομαι: Δεν μπορούμε να είμαστε λίγο περισσότερο σαν την Κίνα; Κανείς δεν μοιάζει να περιμένει από αυτούς να κάνουν τίποτα σε τέτοιες καταστάσεις», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Ομπάμα στους New York Times.


10/09/2014
Πηγή

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

ΗΠΑ: Το δόγμα των τριών Πολέμων!....

Οι ΗΠΑ θα προετοιμαστούν να πολεμήσουν στην ευρασιατική ενδοχώρα, "ΚΑΥΚΑΣΟΣ"  στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, καθώς και τις πλούσιες σε φυσικούς πόρους χώρες της Αφρικής.

Αν είμαστε τυχεροί, θα αποφευχθεί οποιοσδήποτε Πόλεμος, ανοιχτής σύγκρουσης. Όμως, η τιμή θα είναι, ωστόσο η πτώχευση.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι η Βρετανική Αυτοκρατορία τελικά κατέρρευσε λόγω των οφειλών που προκύπτουν από την Αγγλία κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ουάσιγκτον επεκτάθηκε, και το Λονδίνο με ένα βουνό δανείων προς τον πόλεμο, τα οποία και όφειλε ήρθαν, οι Ηνωμένες Πολιτείες και αντικατέστησαν την Αγγλία ως τον ηγεμόνα του «ελεύθερου κόσμου».

"Τον Ιούλιο του 1950 την παραμονή του Πολέμου της Κορέας," γράφει ο Τόνι Τζαντ στα Μεταπολεμικά , "η Βρετανία είχε έναν πλήρη στόλο στον Ατλαντικό, έναν άλλο στην περιοχή της Μεσογείου και έναν τρίτο στον Ινδικό Ωκεανό, καθώς και μία μόνιμη Στρατιωτική Βάση στην Κίνα.

Η χώρα διατηρούσε 120 Royal Air Force μοίρες σε όλο τον κόσμο και είχε στρατούς ή τμήματα των στρατών με μόνιμη έδρα στο Χονγκ Κονγκ, Μαλαισία, τον Περσικό Κόλπο και τη Βόρεια Αφρική, την Τεργέστη και την Αυστρία, τη Δυτική Γερμανία και το ίδιο το Ηνωμένο Βασίλειο.

"Πέντε χρόνια μετά το τέλος του Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο, κάποιος ξέχασε να ενημερώσει στην Βρετανία την είδηση ​​ότι η θητεία τους είχε τελειώσει."

Ολόκληρο το άρθρο ΕΔΩ
The Three-War Doctrine

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Η Αλ-Κάιντα κηρύσσει τον πόλεμο και στην Κίνα

του Κωνσταντίνου Παντελή

Αυτή την εβδομάδα, ο οργανισμός μέσων ενημέρωσης Αλ-Σαχάμπ, το κυριότερο όργανο προπαγάνδας της Αλ-Κάιντα, κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του Resurgence, του νέου αγγλόφωνου περιοδικού της. Το περιοδικό δίνει μεγάλη έμφαση στην περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού γενικότερα, με χαρακτηριστικά άρθρα σχετικά με την Ινδία και το Μπαγκλαντές, καθώς και άλλα σχετικά με το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.

Ωστόσο, το πρώτο τεύχος περιλαμβάνει επίσης ένα άρθρο με τίτλο «10 Γεγονότα Σχετικά με το Ανατολικό Τουρκιστάν», το οποίο αναφέρεται στο όνομα που δόθηκε στην επαρχία Σιντζιάνγκ από αυτούς που επιζητούν την ανεξαρτησίας της από την Κίνα. Τα δέκα γεγονότα επιδιώκουν να καταστήσουν τη Σιντζιάνγκ μακροπρόθεσμα ένα ανεξάρτητο κράτος, με κύρια αιτιολογία την καταπάτηση των δικαιωμάτων, της ελευθερίας και της κληρονομιάς των εκεί μουσουλμάνων από την κυβέρνηση της Κίνας. «Κατά τα τελευταία 1000 χρόνια της ισλαμικής ιστορίας της,» αναφέρει το άρθρο, η Σιντζιάνγκ «έχει παραμείνει ανεξάρτητη για 763 χρόνια, ενώ 237 χρόνια έχουν περάσει υπό κινεζική κατοχή σε διάφορα χρονικά διαστήματα.»


Η κινεζική κατάληψη είχε τεράστιο κόστος, σύμφωνα με το άρθρο, το οποίο συνεχίζει αναφέροντας ότι: «Το 1949, το 93% του πληθυσμού του Ανατολικού Τουρκιστάν ήταν Ουιγούροι, ενώ το 7% ήταν Κινέζοι. Σήμερα, ως αποτέλεσμα των έξι δεκαετιών αναγκαστικού εκτοπισμού του γηγενούς πληθυσμού και την τοποθέτηση των Κινέζων Χαν στη θέση τους, σχεδόν το 45% του πληθυσμού του Ανατολικού Τουρκιστάν είναι Κινέζοι.»
Το άρθρο συνεχίζει με τον ισχυρισμό ότι η διδασκαλία του Κορανίου στην Σιντζιάνγκ τιμωρείται με έως και δέκα χρόνια φυλάκιση, και ότι στις μουσουλμάνες που εντοπίζονται να φορούν το χιτζάμπ μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο πάνω από πέντε φορές το μέσο ετήσιο εισόδημα της περιοχής. Η Αλ-Κάιντα ισχυρίζεται, επίσης, ότι μετά την κατάληψη της ηπειρωτικής χώρας το 1949, το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα δολοφόνησε 4,5 εκατομμύρια μουσουλμάνους στην Σιντζιάνγκ. 

Παράλληλα, το άρθρο κάνει αναφορά για 35 κινεζικές δοκιμές πυρηνικών όπλων στην Σιντζιάνγκ, από το ραδιενεργό νέφος των οποίων εκτιμάται ότι έχουν σκοτωθεί 200.000 μουσουλμάνοι.
Είναι φανερό ότι η ξαφνική εστίαση της Αλ-Κάιντα στην Κίνα ακολουθεί πιστά τις κινήσεις του Ισλαμικού Κράτους, το οποίο επίσης καταδίκασε το Πεκίνο για τη μεταχείριση του μουσουλμανικού πληθυσμού των Ουιγούρων. 

Τον περασμένο Ιούλιο, ο ηγέτης του Ισλαμικού Κράτους Αμπού Μπακρ Αλ-Μπαγκντάντι έδωσε μια ομιλία στην οποία υποστήριξε ότι «τα δικαιώματα των μουσουλμάνων παραβιάζονται συστηματικά στην Κίνα, την Ινδία, την Παλαιστίνη και πολλές άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο». Αργότερα, δημοσιεύτηκε ένας χάρτης που περιέγραφε τα σύνορα που οραματιζόταν ο ίδιος για το Χαλιφάτο, με την επαρχία Σιντζιάνγκ να συμπεριλαμβάνεται.


Κινέζοι αξιωματούχοι και οι τοπικές αρχές έχουν επίσης αναφέρει μια άνAν ή να εκπαιδευτούν μαζί με ομάδες μαχητών στην περιοχή. Τον τελευταίο χρόνο έχει επίσης παρατηρηθεί μια απότομη άνοδος στη συχνότητα και την πολυπλοκότητα των εγχώριων τρομοκρατικών επιθέσεων, κάτι το οποίο κάνει την κυβέρνηση να κατηγορεί τους Ουιγούρους.


Η εστίαση του Resurgence στην Κίνα ακολουθεί τη γραμμή του ηγέτη της Αλ-Κάιντα Αϊμάν, Αλ-Ζαουάχρι, ο οποίος πρόσφατα ίδρυσε τοπική οργάνωση στη Νότια Ασία, με σκοπό την επέκταση των δραστηριοτήτων της Αλ-Κάιντα στην περιοχή της Ινδίας. Η κίνηση αυτή σε μεγάλο βαθμό θεωρείται ως μια προσπάθεια να ανταγωνιστεί το Ισλαμικό Κράτος για την ηγεσία του τζιχαντικού κόσμου.


Ο ίδιος ανταγωνισμός είναι σχεδόν βέβαιο ότι αποτέλεσε κίνητρο για την Αλ-Κάιντα στο να δημοσιεύσει και την αγγλική έκδοση του περιοδικού. Ο οργανισμός μέσων ενημέρωσης Al-Sahab δραστηριοποιείται περίπου από το 2001, αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που είτε αυτός είτε η αλ-Κάιντα δημοσιεύει ένα αγγλόφωνο περιοδικό. Ωστόσο, η τοπική οργάνωση της Αλ-Κάιντα στην Υεμένη, έχει από καιρό δημοσίευε για καιρό ένα αγγλόφωνο περιοδικό, το Inspire, πάνω στο οποίο έχει βασιστεί το Resurgence.


Το Inspire ήταν ευρύτερα γνωστό για την προσπάθειά του να ενθαρρύνει τους πιθανούς μεμονωμένους τρομοκράτες (τους λεγόμενους και ως «μοναχικούς λύκους») στις δυτικές χώρες, στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Το Resurgence πολλές φορές φαίνεται να προσπαθεί να μιμηθεί αυτή την προσέγγιση, με τη διαφορά βέβαια ότι στοχεύει ως επί το πλείστον σε ακροατήρια εκτός του δυτικού κόσμου.


Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε πως το γεγονός ότι η Αλ-Κάιντα προσπαθεί να χρησιμοποιήσει μια αγγλική έκδοση για να παρακινήσει τους επίδοξους τζιχαντιστές σε μέρη όπως η Σιντζιάνγκ αποτελεί σε ένα βαθμό κίνηση απελπισίας, ανικανότητας ή και τα δύο, και σίγουρα είναι αρνητικός δείκτης για τη μακροζωία της οργάνωσης. Το τελευταίο δικαιολογείται κυρίως από την αποστροφή για οτιδήποτε έχει δυτική προέλευση, την οποία πάντα επεδείκνυε η Αλ-Κάιντα. Το σίγουρο είναι ότι ο ανταγωνισμός με τον ISIS είναι υπαρκτός και ο χρόνος θα δείξει ποια θα είναι η έκβασή του.

Πηγές

The diplomat
Foreign Policy
Το άρθρο αυτό γράφτηκε για το rizopoulospost.com και αναδημοσιεύεται από το RIMSE.

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Αεροσκάφη του ΝΑΤΟ αναχαίτισαν ρωσικά μαχητικά

Από τέσσερα διαφορετικά σημεία απογειώθηκαν αεροσκάφη του ΝΑΤΟ για αποστολές αναχαίτισης τεσσάρων σμηνών ρωσικών μαχητικών αεροσκαφών.
Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε σήμερα ότι έχει επέμβει κατ' επανάληψη τις δύο τελευταίες ημέρες αφού παρατηρήθηκε έντονη δραστηριότητα της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο.

Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ, αεροσκάφη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας απογειώθηκαν από τέσσερα διαφορετικά σημεία για αποστολές αναχαίτισης τεσσάρων σμηνών ρωσικών πολεμικών αεροσκαφών που "έκαναν ασκήσεις" στον εναέριο χώρο της Βαλτικής, της Βόρειας Θάλασσας και της Μαύρης Θάλασσας, αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Πηγή
http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Το μήνυμα της Ρωσίας «Mistral ή χρήματα» προς τη Γαλλία ήταν σαφές


Το μήνυμα της Ρωσίας «Mistral ή χρήματα» προς τη Γαλλία ήταν σαφές και το Παρίσι αναμένεται να παραδώσει στις 14 Νοεμβρίου το πρώτο ελικοπτεροφόρο πλοίο Mistral.

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

"ΟΙ ΑΝΑΧΩΡΗΤΕΣ" Τον Χριστόδουλο Ξηρό στοχεύουν οι Αμερικανοί…


Όταν η CIA-NSA επιθυμεί να απαλλαγεί από ορισμένους πράκτορές της -ανεξάρτητα για ποιούς λόγους- αυτοί ονομάζονται αναχωρητές!.... (Όταν λέει "να απαλλαγεί" να τους δολοφονήσει)..... Μυστικές Υπηρεσίες -Αθανάσιος Στριγάς.

http://mignatiou.com


Η εσωτερική τρομοκρατία κυριάρχησε στις συναντήσεις του υπουργού Δημόσιας Τάξης Βασίλη Κικίλια στην Ουάσιγκτον και τα ονόματα του Χριστόδουλου Ξηρού και του Νίκου Μαζιώτη ακούστηκαν πολλές φορές στη διάρκεια των συναντήσεων. Επίσης συζητήθηκε η υπόθεση των τζιχαντιστών και όπως αναφέρθηκε η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει τώρα πρόβλημα, καθώς η παρουσία τους είναι σχεδόν μηδενική.

Η αμερικανική πλευρά επιθυμεί διακαώς τη σύλληψη του Ξηρού, επειδή -όπως τονίστηκε- ήταν ηγετικό στέλεχος της οργάνωσης 17 Νοέμβρη και επειδή συμμετείχε σε δολοφονίες Αμερικανών υπηκόων. Σύμφωνα με διπλωματική πηγή «δεν θα αποτελέσει καθόλου έκπληξη η προκήρυξη του Ξηρού με μεγάλο χρηματικό ποσό από την αρμόδια υπηρεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ».

Ολοι οι αξιωματούχοι που δέχθηκαν τον κ. Κικίλια, ως «σύμμαχο εναντίον της διεθνούς τρομοκρατίας», από τον υπουργό Δικαιοσύνης Ερικ Χόλντερ μέχρι τον αρχηγό της CIA, τον διευθυντή του FBI, τον διευθυντή της Υπηρεσίας Εθνικών Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών, και τους επικεφαλής της αντιτρομοκρατίας στον Λευκό Οίκο εξέφρασαν ικανοποίηση για τις επιτυχίες της ελληνικής αστυνομίας και έγινε ειδική αναφορά στη σύλληψη του Μαζιώτη.

Ο Αμερικανός υπουργός Δικαιοσύνης είπε στον κ. Κικίλια ότι «η Ελλάδα παραμένει μια ασφαλής χώρα» και «ένας πραγματικός σύμμαχος των ΗΠΑ» και δεν έκρυψε την ικανοποίηση του για τις πρόσφατες επιτυχίες της Ελλάδας εναντίον της τρομοκρατίας.

«Η Ελλάδα», επανέλαβε, «παραμένει μια ασφαλής χώρα κι ένας πραγματικός σύμμαχος των ΗΠΑ σε μια ολοένα αποσταθεροποιούμενη περιοχή». Ο κ. Χόλντερ ζήτησε την συνέχιση και περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας των δύο πλευρών για την αντιμετώπιση, όπως είπε, «άμεσων προκλήσεων ασφάλειας, όπως το φαινόμενο του Ισλαμικού Κράτους και των ξένων μαχητών».

Στη συνάντηση του Ελληνα υπουργού με τη συντονίστρια επί θεμάτων αντιτρομοκρατίας, πρέσβη Τίνα Κάιντανο, τονίστηκε η επιτακτική ανάγκη για διεθνή συνεργασία με σκοπό την αντιμετώπιση του φαινομένου των ξένων τρομοκρατών. Συμφωνήθηκε επίσης η ανταλλαγή πληροφοριών σε όλα τα επίπεδα, κυρίως μέσω της αξιοποίησης υφιστάμενων θεσμών και διαδικασιών όπως η Interpol και το σύστημα Σένγκεν.

http://dia-kosmos.blogspot.gr/

Πούτιν: Ωρα για μια πραγματικά νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων

Νικολάι Λιτόβκιν, Νικολάι Σουρκόφ, RBTH

Ο Πούτιν κάλεσε τη διεθνή κοινότητα σε μια νέα παγκόσμια τάξη, προκειμένου να αποτραπούν οι συγκρούσεις. Ταυτόχρονα, επέρριψε ευθύνες στις ΗΠΑ, διότι, εξαιτίας τους, κατέρρευσε το παγκόσμιο σύστημα ασφάλειας, και προκλήθηκε σειρά πραξικοπημάτων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία.

Τις πάγιες θέσεις της Ρωσίας για τις αιτίες που προκαλούν σοβαρές πολεμικές συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις σε πολλές περιοχές του κόσμου, επανέλαβε ο ρώσος Πρόεδρος, ο οποίος παράλληλα κάλεσε τη Δύση σε διάλογο για την επίλυση των προβλημάτων που έχουν συσσωρευτεί. Ο Πούτιν επέκρινε τις ΗΠΑ για την κατάρρευση του συστήματος της διεθνούς ασφάλειας και ως πρωταρχικό στόχο κατονόμασε την οικοδόμηση ενός νέου συστήματος σχέσεων για την αποσόβηση διεθνών αλλά και εσωτερικών συγκρούσεων.

Τις σχετικές δηλώσεις, ο ρώσος ηγέτης έκανε στις 24 Οκτωβρίου στο Σότσι, στη διάρκεια της συνεδρίασης της διεθνούς Λέσχης Βαλντάι, η οποία διοργανώνει από καιρό σε καιρό συζητήσεις ειδικών από δεκάδες χώρες για επίκαιρα θέματα της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομίας, καθώς και εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής της Ρωσίας. Σύμφωνα με τον Πούτιν, η Μόσχα δεν σκοπεύει να απομονωθεί, παρά τις κυρώσεις και την επιδείνωση των σχέσεων με τη Δύση, εξαιτίας της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Το Κρεμλίνο παραμένει ανοικτό στο διάλογο και στην εξομάλυνση των οικονομικών σχέσεων. Επίσης, η Ρωσία είναι έτοιμη για έναν ουσιαστικό διάλογο για το θέμα του πυρηνικού αφοπλισμού.

Τέλος της παντοκρατορίας των ΗΠΑ

Ο Πούτιν υπογράμμισε πως αποδείχθηκε ότι οι ΗΠΑ, ως ηγεμονική δύναμη, δεν κατάφεραν να σηκώσουν το βάρος μιας μονοπολικής παγκόσμιας τάξης. Πολύ περισσότερο, αυτό το ασταθές οικοδόμημα έδειξε την αδυναμία του να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά σοβαρές καταστάσεις, όπως περιφερειακές συρράξεις, τρομοκρατία, διακίνηση των ναρκωτικών, θρησκευτικός φανατισμός, σοβινισμός και νεοναζισμός. «Στην ουσία, ο μονοπολικός κόσμος είναι ένα ανάλογο της δικτατορίας, και σε βάρος των ανθρώπων, και σε βάρος των χωρών», τόνισε ο Πούτιν. Ο ίδιος σημείωσε ακόμη ότι ουδείς μπορεί να εγγυηθεί πως το υπάρχον σύστημα παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας είναι ικανό να προστατεύσει τον κόσμο από καταστροφικά γεγονότα.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΡΩΣΙΑΣ-ΗΠΑ

Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Στρατηγικών Εκτιμήσεων, Αλεξάντρ Κονοβάλοφ, ανέφερε στην RBTH πως «στο παρελθόν, η νέα παγκόσμια τάξη, η οποία καλούταν να καθορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού και τη συμπεριφορά των μεγάλων δυνάμεων, προέκυπτε βάσει των αποτελεσμάτων των μεγάλων πολέμων. Ετσι, οι νικήτριες χώρες συνεδρίασαν στη Γιάλτα, στο Πότσνταμ και επεξεργάστηκαν νέους νόμους αμοιβαίων σχέσεων: Τις αρχές του απαραβίαστου των συνόρων, την αρχή της αυτοδιάθεσης των εθνών, τη δημιουργία του ΟΗΕ».

Σύμφωνα με τον Κονοβάλοφ, σήμερα η ανάγκη για ένα νέο σύστημα είναι αναγκαία όσο ποτέ, αν και δεν έχει προηγηθεί ένας πόλεμος ο οποίος θα καθόριζε την παγκόσμια τάξη. «Πέρασε ο Ψυχρός Πόλεμος, αλλά δεν υπήρξε ούτε συνθήκη ειρήνης, ούτε και μια συμφωνημένη αρχή αμοιβαίων σχέσεων», είπε. Και κατέληξε: «Αυτά πρέπει να δημιουργηθούν, αλλά κανείς δεν ξέρει ποιος θα κληθεί να αναλάβει τον καθορισμό αυτής της νέας παγκόσμιας τάξης».

Για τον υποδιευθυντή του Κέντρου Κάρνεγκι, Ντμίτρι Τρένιν, «η διαφορά ανάμεσα στην ομιλία του Πούτιν στο Μόναχο και στη σημερινή, βρίσκεται στο ότι το 2007 ο πρόεδρος απλώς διατύπωνε την έντονη αντίθεσή του στην πολιτική των ΗΠΑ. Σήμερα, όμως, η Ρωσία αντιστέκεται σθεναρά στην πολιτική της Ουάσιγκτον στην Ουκρανία και τη Συρία. Η βασική θέση της ομιλίας του είναι ότι ο μονοπολικός κόσμος δεν λαμβάνει υπόψη τα ρωσικά συμφέροντα, και η Μόσχα θα εμμείνει στις θέσεις της σε σημαντικότατα για την ίδια ζητήματα». Ο Τρένιν σημείωσε ότι η Ρωσία δεν προτίθεται να αναλάβει το ρόλο του ηγεμόνα και να κρίνει τις τύχες του κόσμου, αλλά θα προασπιστεί τις θέσεις της.

Κίνδυνος νέων περιφερειακών συγκρούσεων

Στην ομιλία του στο Σότσι, ο Πούτιν προειδοποίησε ότι σήμερα αυξάνεται η πιθανότητα να ξεσπάσουν νέες περιφερειακές συγκρούσεις, αν όχι με την άμεση, αλλά πάντως με την έμμεση συμμετοχή μεγάλων δυνάμεων. «Ένας παράγοντας κινδύνου -είπε- δεν είναι μόνο οι παραδοσιακές διακρατικές διαφορές, αλλά και η εσωτερική αστάθεια ορισμένων κρατών. Ιδιαίτερα των χωρών εκείνων που βρίσκονται σε σημείο όπου συναντώνται τα γεωπολιτικά συμφέρονται των ισχυρών κρατών».
Το δυναμικό του ευγενούς διαλόγου με τη Δύση είχε εξαντληθεί από την εποχή ακόμη του Μπους του νεότερου, και το πρώτο σημάδι αποτέλεσε η σύγκρουση στη Νότια Οσετία, το 2008
Ντμίτρι Μπάμπιτς, πολιτικός επιστήμων

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουκρανία αποτέλεσε μια σύγκρουση τέτοιου ακριβώς χαρακτήρα. Ο Πούτιν τόνισε ότι η Ρωσία είχε καταδείξει τη βιασύνη των παρασκηνιακών αποφάσεων για σύνδεση της Ουκρανίας με την ΕΕ, καθώς και το ότι αυτές εγκυμονούσαν πολλούς σοβαρούς κινδύνους, μεταξύ άλλων και για τη Ρωσία, ως του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της Ουκρανίας. «Τότε όμως -ανέφερε ο ρώσος ηγέτης- δεν ήθελαν να ακούσουν και είπαν: “Δεν είναι δική σας υπόθεση”.

Και αντί ενός δύσκολου, αλλά το τονίζω, πολιτισμένου διαλόγου, οδήγησαν την κατάσταση σε πραξικόπημα. Βύθισαν τη χώρα στο χάος, στην κατάρρευση της οικονομίας και του κοινωνικού τομέα, στον εμφύλιο πόλεμο με τεράστιο αριθμό θυμάτων. Φαίνεται ότι εκείνοι που οργανώνουν νέες “έγχρωμες επαναστάσεις” πιστεύουν ότι είναι ιδιοφυείς καλλιτέχνες, αλλά δεν σκέφτονται καθόλου τις συνέπειες».

Ο πολιτικός επιστήμων, Ντμίτρι Μπάμπιτς, επεσήμανε πως το νόημα της ομιλίας του Πούτιν βρίσκεται στο ότι η Ρωσία δεν μπορεί πλέον να συμπεριφέρεται με το ίδιο τρόπο όπως τη δεκαετία του ΄90, δηλαδή να αγνοεί τα λάθη στα οποία υποπίπτει η Δύση. Όπως ανέφερε, «προηγουμένως η Μόσχα ενεργούσε με το σκεπτικό ότι η Δύση είναι μια δύναμη του καλού και μπορούν να της συγχωρεθούν ορισμένοι λάθος υπολογισμοί. Ωστόσο, τώρα έχει τεθεί υπό απειλή η ασφάλεια της Ρωσίας».

Κωφεύουν Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες

Ο Μπάμπιτς εκτιμά ότι η Ρωσία ήταν υποχρεωμένη να αντιδράσει στις χονδροειδείς προσπάθειες με τη βοήθεια ακραίων ισλαμιστών να ανατραπεί ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ Άσαντ, και να αλλάξει η εξουσία στο Κίεβο. Ταυτόχρονα, ο Πούτιν προσπαθεί επίμονα να ακουστεί η θέση του στη Δύση. Απευθύνεται στους αντιπάλους του, μιλά για τα συμφέροντα και τις πιθανές απώλειές τους, για παράδειγμα τις οικονομικές.

Ωστόσο, ο αναλυτής καταθέτει την απαισιόδοξη εκτίμηση ότι «στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες πιθανότατα δεν θα ακούσουν τον Πούτιν. Δεν θα ακούσουν το κάλεσμά του για δημιουργία ενός νέου συστήματος διεθνών σχέσεων. Δεν είμαι βέβαιος ότι το ακροατήριο επιλέχθηκε σωστά, καθώς το ακροατήριο των συνεδρίων της Βαλντάι αποτελείται κατά 80% από εκπροσώπους “Δυτικοποιημένων” χωρών. Το δυναμικό του ευγενούς διαλόγου με τη Δύση είχε εξαντληθεί από την εποχή ακόμη του Μπους του νεότερου, και το πρώτο σημάδι αποτέλεσε η σύγκρουση στη Νότια Οσετία, το 2008».

Πάντως, σύμφωνα με τον ίδιο, τα καλέσματα του προέδρου της Ρωσίας μπορούν να ακούσουν χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότια Αφρική, η ασφάλεια των οποίων έχει επίσης υπονομευθεί λόγω της αμερικανικής πολιτικής.

Πηγή

http://dia-kosmos.blogspot.gr/